ویزای تحصیلی ایتالیا برای دورههای دانشگاهی، یک ویزای ملی نوع D است که پس از پیشثبتنام در پورتال Universitaly و تأیید دانشگاه از نمایندگی ایتالیا گرفته میشود. در این مقاله، بر پایهٔ «دستورالعمل رسمی ورود، اقامت و ثبت‌نام دانشجویان بینالمللی» که وزارت دانشگاه و پژوهش (MUR) با همکاری وزارت خارجه و کشور برای سال‌های تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ و ۲۰۲۷/۲۰۲۸ منتشر کرده، مراحل، مهلت‌ها، مبلغ اثبات توان مالی و مدارک را مرور می‌کنیم. این اطلاعات عمومی است و مشاورهٔ حقوقی نیست؛ جزئیات هر نمایندگی و هر دانشگاه ممکن است فرق کند و صفحهٔ رسمی ملاک است.
خلاصه در یک نگاه
- درخواست ویزا برای دورههای دانشگاهی فقط با پیشثبتنام در پورتال رسمی Universitaly و تأیید (validation) دانشگاه ممکن است؛ تصمیم نهایی ویزا با نمایندگی دیپلماتیک-کنسولی است.
- مهلت ثبت درخواست ویزا برای سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ (لورئا و لورئای مگیسترال): ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶؛ برای ۲۰۲۷/۲۰۲۸: ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷. دانشگاه‌ها ممکن است زودتر مهلت بگذارند.
- مبلغ مبنای اثبات توان مالی طبق دستورالعمل: ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو در سال، همراه با سکونت مناسب و بیمهٔ درمانی.
- پس از ورود با ویزای نوع D، ظرف ۸ روز کاری باید درخواست permesso di soggiorno (اجازهٔ اقامت تحصیلی) بدهید.
ویزای تحصیلی ایتالیا چگونه کار میکند؟
طبق صفحهٔ رسمی دانشجویان بینالمللی در Universitaly، پیشثبتنام (pre-enrolment) برای گرفتن ویزای تحصیلی باید فقط از طریق پورتال Universitaly انجام شود؛ پورتالی که وزارت دانشگاه و پژوهش آن را «تنها درگاه رایگان و رسمی» می‌نامد. پس از اینکه دانشگاه پیشثبتنام شما را تأیید (validate) کرد، با خلاصهٔ تأییدشده به نمایندگی دیپلماتیک-کنسولی ایتالیا در کشور محل سکونت‌تان مراجعه می‌کنید.
نمایندگی پس از بررسی، ویزای نوع D با عنوان «تحصیل – ثبت‌نام دانشگاه» (STUDIO – Immatricolazione Università) صادر میکند. دستورالعمل رسمی اعتبار این ویزا را ۳۶۵ روز با ورود چندباره ذکر میکند و میگوید نمایندگی پس از صدور، تکمیل مرحله را روی Universitaly ثبت میکند. اگر ویزا رد شود یا خودتان انصراف دهید هم باید همین‌جا ثبت شود.
نکتهٔ مهم: دستورالعمل تصریح میکند که تصمیم نهایی دربارهٔ ویزا فقط با نمایندگی است و تأیید دانشگاه، گرفتن وقت یا ویزا را تضمین نمی‌کند. نمایندگی همچنین موظف است «خطر مهاجرتی» را ارزیابی کند؛ یعنی ببیند هدف سفر واقعاً تحصیل است. ملاک‌هایی که نام میبرد شامل وضعیت اقتصادی-اجتماعی دانشجو و خانواده، نوع و کیفیت تحصیلات پیشین و هماهنگی مسیر آموزشی انتخاب‌شده است.
برای پیدا کردن برنامه و دانشگاه، مقالهٔ تحصیل در ایتالیا را ببینید؛ این مقاله فقط روی ویزا تمرکز دارد.
مهلت‌ها و قواعد جدید سال ۲۰۲۶/۲۰۲۷
| نوع دوره | مهلت درخواست ویزا | یادداشت |
|---|---|---|
| لورئا، لورئای مگیسترال، دیپلم آکادمیک سطح ۱ و ۲ (از جمله دورههای یکپارچه)، سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ | حداکثر ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ | دانشگاه‌ها می‌توانند در پورتال خود برای هر دوره تاریخ دقیق و حتی زودتر از این مهلت اعلام کنند |
| همان دوره‌ها، سال تحصیلی ۲۰۲۷/۲۰۲۸ | حداکثر ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷ | طبق دستورالعمل دو‌ساله |
| مستر (دانشگاهی)، دکتری، اراسموس، دروس منفرد، فاندیشن | مهلت زمانی ثابت ندارد | درخواست نباید بعد از شروع فعالیت‌های آموزشی باشد |
مهلت‌های پیشثبتنام را هر دانشگاه خودش تعیین میکند و روی سایت خود منتشر میکند (به‌جز دورههای با ظرفیت محدود). تغییر جدید از سال ۲۰۲۶/۲۰۲۷: دانشگاه فقط می‌تواند تعداد محدودی پیشثبتنام را تأیید کند؛ سقف آن تعداد ظرفیت اعلام‌شده برای دانشجویان خارجی به‌علاوهٔ ۲۰ درصد است. اگر ویزای کسی رد شود، دانشگاه می‌تواند پیشثبتنام دیگری تأیید کند. نتیجه برای شما: به لحظهٔ آخر وانگذارید؛ مدارک را زود به دانشگاه بدهید.
قانون رسمی: مبلغ، مهلت و تعداد ظرفیت‌ها ممکن است با اصلاحیهٔ وزارت تغییر کند؛ MUR تصریح کرده که می‌تواند در مشورت با وزارتخانه‌های دیگر مکمل‌ها یا اصلاحاتی منتشر کند.
شرایط رسمی صدور ویزا: پول، سکونت، بیمه
طبق دستورالعمل، برای گرفتن ویزای تحصیلی و بعد اجازهٔ اقامت باید این‌ها را نشان دهید:
- وسایل مالی: مبلغ مبنا ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو در سال. وجه باید از منابع قانونی و قابلردیابی باشد و ترجیحاً شخصی یا از خانواده (تا درجهٔ ۴ خویشاوندی) باشد؛ آن‌جا که مجاز است، حساب جاری یا سپردهٔ ثابت به نام دانشجو ترجیح داده میشود. نمایندگی می‌تواند حرکت حساب و تناسب با درآمد و دارایی خانواده را بررسی کند. نهادهای ایتالیایی معتبر (از جمله دانشگاه‌ها)، دولت‌های محلی و نهادهای خارجی معتبر هم می‌توانند وجه را تأمین کنند. صرف درخواست یا واجد شرایط بودن برای بورسیهٔ نهاد منطقه‌ای حق تحصیل (DSU) بدون تأییدیهٔ صریح اعطا، جزو این وجه حساب نمی‌شود.
- سکونت مناسب در ایتالیا: صرف درخواست یا واجد شرایط بودن برای اتاق خوابگاه دانشگاهی مدرک معتبر سکونت نیست.
- بیمهٔ درمانی کافی: لازم است هنگام درخواست permesso di soggiorno آن را ارائه دهید. روش‌های مجاز شامل گواهی کنسولی مبتنی بر توافق دوجانبه، بیمهٔ خارجی معتبر در ایتالیا بدون محدودیت بر هزینهٔ بستری فوری، یا بیمهٔ شرکت ایتالیایی همراه با تأییدیهٔ بیمه‌گر است.
- گرفتن اثر انگشت: از ۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵ برای ویزای ملی هم اجباری شده است.
دستورالعمل میگوید مبلغ مبنا از جدول بخشنامهٔ وزارت کشور ایتالیا (۱ مارس ۲۰۰۰) گرفته شده است. برای برنامه‌ریزی بودجه، به کنار این عدد، شهریه و هزینهٔ زندگی واقعی شهر را هم در نظر بگیرید؛ برای توضیح بیشتر، مقالهٔ هزینهٔ تحصیل در خارج از کشور را ببینید. دربارهٔ سکونت هم راهنمای اسکان دانشجویی در خارج و دربارهٔ بیمه مقالهٔ بیمهٔ درمانی دانشجویی کمک می‌کنند.
مدارکی که به نمایندگی می‌دهید
کارشناسی (لورئا) و دورههای یکپارچه
- مدرک پایان دورهٔ متوسطه با حداقل ۱۲ سال تحصیل، همراه با گواهی همارزی و تأیید اصالت از مرکز ENIC-NARIC ایتالیا (CIMEA) یا «Dichiarazione di valore» که تأیید اصالت را هم شامل شود. اگر هنوز مدرک نهایی را ندارید، گواهی یا مدرک موقتِ رسمی از مرجع صلاحیت‌دار کشور خودتان پذیرفته است (خوداظهاری یا گواهی نهادهای غیررسمی پذیرفته نیست).
- گواهی قبولی در آزمون‌های سنجش آمادگی دانشگاهی که ممکن است در کشور شما برای ورود به دانشگاه لازم باشد.
- ترجمهٔ ایتالیایی مدارک، در صورت لزوم.
- برای دوره‌هایی که زبانشان ایتالیایی نیست: مدرک زبان تدریس در سطح B2 یا بالاتر (چهار مهارت) از نهادهای شناخته‌شدهٔ بینالمللی یا از خود دانشگاه، آن‌گونه که مشخص شده.
- خلاصهٔ پیشثبتنام تأییدشده توسط دانشگاه.
ارشد (لورئای مگیسترال) و مقاطع دوم و سوم
- مدرک رسمی خارجی معادل چرخهٔ اول یا دوم فرایند بولونیا (سطح ۶ یا ۷ EQF) که «تفاوت اساسی» طبق کنوانسیون لیسبون و روش CIMEA نداشته باشد، همراه با همارزی و تأیید اصالت.
- گواهی دانشگاه مبنی بر دروس گذرانده‌شده و برنامه‌های درسی تفصیلی (دانشگاه‌ها می‌توانند اعلام کنند برای کدام زبان‌ها ترجمه لازم نیست؛ برای مدرک پس‌متوسطه، Diploma Supplement هم می‌تواند جایگزین باشد).
- ترجمه، مدرک زبان (B2 یا بالاتر برای دورههای غیرایتالیایی) و خلاصهٔ تأییدشدهٔ پیشثبتنام.
نمایندگی ممکن است مدرک تکمیلی هم بخواهد. فهرست دقیق را فقط خود نمایندگی اعلام میکند. برای قواعد کلی ترجمه، تأیید و ارائهٔ مدارک تحصیلی، مقالهٔ مدارک لازم برای اپلای را هم ببینید؛ هر دانشگاه فهرست و مهلت خودش را دارد.
مراحل را به ترتیب انجام دهید
- دورهٔ مناسب را انتخاب کنید و مهلت پیشثبتنام همان دانشگاه را در سایتش ببینید.
- در پورتال Universitaly پیشثبتنام را کامل کنید. اگر مدرک شما در «پیوست ۱» دستورالعمل (مدارک خارجی معتبر) آمده باشد، فقط یک دوره را در پیشثبتنام انتخاب می‌کنید.
- مدارک مورد نیاز دانشگاه را برایش بفرستید و منتظر تأیید (validation) بمانید.
- پس از تأیید، فهرست رسمی مدارک و روش درخواست ویزا را در صفحهٔ نمایندگی ایتالیا در کشور خود ببینید.
- وسایل مالی و سکونت را آماده کنید (بیمه را هم برای زمان درخواست اجازهٔ اقامت)، درخواست را ثبت کنید و اثر انگشت بدهید.
- پس از دریافت ویزای نوع D سفر کنید.
اگر هنوز مدرک نهایی ندارید یا آزمون ورودی/زبان حضوری دارید، دستورالعمل حالت‌های خاصی را شرح می‌دهد، از جمله ویزای نوع D با اعتبار قراردادی ۱۰۰ روز برای شرکت در آزمون و ثبت‌نام بدون برگشتن به کشور؛ یا ویزای کوتاه‌مدت شنگن اگر آزمون‌ها پیش از تکمیل پیشثبتنام باشد. این موارد را قبل از ثبت درخواست با دانشگاه و نمایندگی هماهنگ کنید.
ما هزینهٔ ویزا و زمان انتظار هیچ نمایندگی‌ای را ذکر نمی‌کنیم؛ نرخ‌های ویزا را هر نمایندگی جداگانه اعلام میکند و این موضوع در منابع رسمی تأییدشدهٔ ما برای نمایندگی‌های مرتبط با شما نبود.
بعد از ورود: permesso di soggiorno
طبق دستورالعمل، ظرف ۸ روز کاری از ورود با ویزای نوع D، باید درخواست اجازهٔ اقامت تحصیلی را به اداره پلیس (Questura) شهر محل سکونت‌تان بدهید. درخواست از طریق دفاتر پست یا (اگر موجود باشد) باجه‌های دانشگاه با «کیت» مخصوص انجام میشود. هنگام ارائه، هویت‌تان بررسی میشود و هزینه‌ها را می‌پردازید؛ برگهٔ احضار روز مراجعه به Questura برای گرفتن اثر انگشت و عکس را می‌دهند. رسید پست معادل رسید درخواست است و حضور قانونی شما را نشان می‌دهد.
- تمدید: پس از ثبت‌نام، درخواست تمدید برای کل سال را دست‌کم ۶۰ روز پیش از انقضا به Questura بدهید. باید گواهی ثبت‌نام دانشگاه و همان شرایط قبلی را نشان دهید.
- شرط تمدید: طبق مقررات ذکرشده در دستورالعمل، در سال اول گذراندن یک امتحان (verifica di profitto) و در سال‌های بعد دست‌کم دو امتحان، آن‌گونه که دانشگاه بر پایهٔ اعتبار (credits) تعیین میکند. در موارد جدی بیماری یا قوهٔ قهریه، یک امتحان هم می‌تواند کافی باشد.
- انصراف از تحصیل: دستورالعمل میگوید ثبت رسمی انصراف، شرایط اقامت را از بین میبرد و ممکن است اعتبار اجازهٔ اقامت لغو شود.
برای کارهای هفتهٔ اول (ثبت‌نام، حساب بانکی، مراجعه به ادارات) مقالهٔ هفته‌های اول پس از ورود را ببینید و برای یک چک‌لیست کلی، راهنمای پیش از سفر.
دانشجویان از مناطق بحران‌زده
MUR علاوه بر دستورالعمل، «یادداشت توضیحی» دربارهٔ دانشجویان مناطق درگیر جنگ و بحران انسانی منتشر کرده است. در آن، دانشگاه‌ها و نمایندگی‌ها دعوت می‌شوند هنگام بررسی زبان، مدارک و سوابق، با «معقولیت و تناسب» و با توجه به شرایط محل زندگی متقاضی رفتار کنند و دانشگاه‌ها برای جبران ضعف زبانی پس از پذیرش، حمایت فراهم کنند؛ در عین حال الزام به داشتن شرایط قانونی و کنترل‌های معمول برقرار می‌ماند. این یادداشت نام کشور خاصی را ذکر نمی‌کند؛ پس اینکه شامل شرایط شما میشود یا نه را باید مستقیم از دانشگاه و نمایندگی بپرسید.
یک نکتهٔ راهبردی از ما
پیشنهاد ما این است که پیش از پرداخت هزینهٔ آزمون یا ثبت‌نام، (۱) مهلت دانشگاه، (۲) ظرفیت اعلام‌شده برای دانشجویان خارجی و (۳) فهرست مدارک نمایندگی را با هم بسنجید. اگر در انتخاب مسیر مطمئن نیستید، می‌توانید با مشاورهٔ ISA پرونده‌تان را مرور کنید؛ تصمیم رسمی همیشه با دانشگاه و نمایندگی ایتالیاست.
پرسش‌های پرتکرار
آیا باید حتماً از Universitaly پیشثبتنام کنم؟
طبق دستورالعمل رسمی، برای دورههای دانشگاهی و AFAM که ویزا لازم دارید، پیشثبتنام باید از طریق Universitaly انجام شود. استثناهایی هم وجود دارد (مثل مؤسسات بینالمللی خاص یا ITS Academy که مسیر خودشان را دارند)؛ مسیر دانشگاه خودتان را از سایتش بخوانید.
تأیید دانشگاه یعنی ویزا گرفتهام؟
خیر. دستورالعمل میگوید تأیید پیشثبتنام نه حق گرفتن وقت از نمایندگی ایجاد میکند و نه تضمین صدور ویزاست. تصمیم نهایی با نمایندگی است و ارزیابی «خطر مهاجرتی» را هم شامل میشود.
مبلغ اثبات توان مالی چقدر است؟
دستورالعمل ۲۰۲۶/۲۰۲۷ مبلغ ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو در سال را بهعنوان مبنا نام میبرد. وجه باید از منابع قانونی و قابلردیابی باشد. جزئیات روش ارائه و مدارک را نمایندگی تعیین میکند.
مهلت درخواست ویزا برای ۲۰۲۶/۲۰۲۷ چه زمانی است؟
برای لورئا و لورئای مگیسترال حداکثر ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶، با این قید که هر دانشگاه ممکن است زودتر مهلت تعیین کند. برای مستر، دکتری و چند نوع دورهٔ دیگر مهلت ثابتی نیست ولی درخواست نباید بعد از شروع فعالیت‌های آموزشی باشد.
پس از رسیدن به ایتالیا چه کار کنم؟
ظرف ۸ روز کاری درخواست permesso di soggiorno تحصیلی را از طریق پست یا باجهٔ دانشگاه به Questura بدهید و برای اثر انگشت در تاریخ احضار حاضر شوید. تمدید را دست‌کم ۶۰ روز پیش از انقضا ثبت کنید.
منابع رسمی
- Students: procedures for entry, residency and enrolment of international students (AY 2026-2027 and 2027-2028) — Universitaly / Ministero dell’Università e della Ricerca
- Circolare recante le procedure per l’ingresso, il soggiorno, l’immatricolazione degli studenti internazionali (a.a. 2026-2027 e 2027-2028) — MUR / Ministero degli Affari Esteri / Ministero dell’Interno (via Universitaly)
- Nota esplicativa: studenti provenienti da aree di conflitto e contesti di crisi umanitaria — Ministero dell’Università e della Ricerca (via Universitaly)
اطلاعات این صفحه آموزشی و عمومی است؛ قوانین و مبالغ ممکن است تغییر کنند و ملاک نهایی همیشه صفحهٔ رسمی مرجع است.
عکس: Bonpier49، مجوز CC BY-SA 4.0، از ویکی‌مدیا کامنز
