پیدا کردن خوابگاه دانشجویی خارج از کشور معمولاً یکی از اولین دغدغه‌های شما بعد از دریافت پذیرش است، چون جای خوب زود پر میشود و کلاهبرداران هم دقیقاً از همین فشار زمانی سوءاستفاده می‌کنند. در این مقاله گزینه‌های رایج اسکان را مقایسه می‌کنیم، می‌گوییم چه زمانی باید برای خوابگاه اقدام کنید و بر پایهٔ هشدارهای رسمی پلیس، دانشگاه‌ها و نهادهای دولتی، نشانه‌های کلاهبرداری اجاره را فهرست می‌کنیم. مقررات هر شهر و دانشگاه متفاوت است؛ این متن راهنمای عمومی است و جایگزین صفحهٔ رسمی دانشگاه شما نیست.
خلاصه در یک نگاه
- گزینه‌های اصلی: خوابگاه دانشگاهی یا وابسته به سازمان دانشجویی، اتاق در خانهٔ مشترک، آپارتمان خصوصی و اقامت نزد خانواده.
- طبق DAAD در آلمان به‌محض داشتن جای تحصیل باید دنبال اسکان بروید؛ خوابگاهها پرطرفدارند و اغلب همزمان با درخواست پذیرش میشود برایشان ثبت‌نام کرد.
- پلیس و دانشگاه‌ها در چند کشور یک توصیهٔ مشترک دارند: پیش از دیدن ملک یا ثبت قرارداد، پولی نفرستید.
- اگر از خارج از کشور اجاره می‌کنید، از دفتر اسکان دانشگاه یا یک فرد مورداعتماد بخواهید وجود ملک را بررسی کند.
خوابگاه دانشجویی خارج از کشور و گزینه‌های دیگر اسکان
اسم و ساختار این گزینه‌ها در هر کشور کمی فرق دارد، اما الگوی کلی یکی است. جدول زیر برداشتی کلی است و جزئیات هر شهر را باید از سایت دانشگاه یا سازمان دانشجویی همان شهر بخوانید.
| گزینه | ویژگی کلی | نکتهٔ مهم برای دانشجوی بین‌المللی |
|---|---|---|
| خوابگاه دانشگاهی یا وابسته به سازمان دانشجویی | اتاق شخصی با آشپزخانه و سرویس مشترک؛ طبق DAAD در آلمان معمولاً ارزان‌ترین گزینه است | تقاضا زیاد است؛ زود درخواست بدهید و مهلت و روش را از سایت همان خوابگاه بخوانید |
| اتاق در خانهٔ مشترک (در آلمان: WG) | اتاق شخصی و آشپزخانه و سرویس مشترک با هم‌خانه‌ها | پیدا کردنش به شهر بستگی دارد؛ بیشترین ریسک کلاهبرداری در آگهی‌های آنلاین همین‌جاست |
| آپارتمان خصوصی | حریم خصوصی بیشتر، معمولاً گران‌تر | قرارداد را کامل بخوانید و ودیعه را فقط بعد از امضای قرارداد بپردازید |
| اقامت نزد خانواده (homestay) | اتاق در خانهٔ یک خانوادهٔ محلی | برای شروع در کشور جدید گزینهٔ ملایم‌تری است؛ این مقاله دربارهٔ homestay را ببینید |
برای ارزیابی هر گزینه، فهرست پرسش‌هایی که پیش از انتخاب مسکن باید از خودتان بپرسید را در ۱۵ سؤال دربارهٔ مسکن دانشجویی بخوانید.
چه زمانی برای خوابگاه اقدام کنیم؟
DAAD (سرویس رسمی تبادل علمی آلمان) توصیه می‌کند جست‌وجوی مسکن را از لحظه‌ای شروع کنید که جای تحصیل دارید، و مینویسد برای خوابگاهها اغلب میشود همزمان با درخواست پذیرش دانشگاه هم درخواست داد. همین صفحه یادآوری می‌کند که اتاق‌های خوابگاه پرطرفدارند و باید زود اقدام کرد.
پیشنهاد ما این است که هنگام ثبت درخواست پذیرش، در همان پورتال یا سایت دانشگاه ببینید بخش «Accommodation» یا «Housing» چه میگوید و آیا ثبت‌نام خوابگاه جدا از پذیرش است یا نه. بسیاری از دانشگاه‌ها یک دفتر اسکان برای دانشجویان بین‌المللی دارند؛ اگر ایمیل یا فرمی برای آن هست، همان کانال رسمی را دنبال کنید.
آلمان
در آلمان خوابگاه‌های وابسته به سازمان‌های دانشجویی (Studierendenwerk) یک گزینهٔ پایه‌اند و DAAD آن‌ها را معمولاً ارزان‌ترین راه معرفی می‌کند. مهلت و روش درخواست از شهری به شهر دیگر فرق دارد، پس به‌جای تکیه بر یک قاعدهٔ کلی، سایت سازمان دانشجویی شهر خودتان را ببینید. DAAD همچنین مینویسد ودیعه (Kaution) معمولاً سه ماه اجارهٔ پایه است و فقط بعد از امضای قرارداد اجاره باید پرداخت شود؛ بعد از پایان قرارداد و در صورت سالم بودن واحد برگردانده میشود.
انگلستان
دانشگاه‌های بریتانیا معمولاً از طریق سایت خودشان خوابگاه یا فهرست ارائه‌دهندگان اسکان را معرفی می‌کنند. بخش مسکن دانشگاه اسکاتلندی University of Edinburgh برای دانشجویان بین‌المللی در صفحهٔ هشدار کلاهبرداری برای دانشجویان بین‌المللی، کلاهبرداری اجاره را توضیح می‌دهد: دانشجو را وادار به پیش‌پرداخت برای ملکی می‌کنند که وجود ندارد، و توصیه می‌کند پیش از پرداخت هر مبلغی از واقعی بودن آگهی مطمئن شوید.
کانادا و ایتالیا
در کانادا IRCC (وزارت مهاجرت) میگوید مؤسسهٔ آموزشی شما می‌تواند دربارهٔ اجاره‌بها و هزینهٔ زندگی راهنمایی کند؛ اولین مرجع شما دفتر خدمات دانشجویان بین‌المللی همان دانشگاه است. در ایتالیا هم سایت دانشگاه مقصد اولین مرجع است؛ وزارت امور خارجهٔ ایتالیا نیز پیشنهاد می‌کند وب‌سایت مؤسسه‌هایی را که به آن‌ها علاقه دارید بررسی کنید و از حمایت‌های منطقه‌ای حق تحصیل (DSU) غافل نشوید. جزئیات ویزا را در مقالهٔ ویزای تحصیلی ایتالیا ببینید.
کلاهبرداری اجاره: نشانه‌ها از زبان نهادهای رسمی
کلاهبرداری اجاره یعنی آگهی ملکی که یا وجود ندارد، یا مال آگهی‌دهنده نیست، یا همزمان به چند نفر اجاره داده شده است. پلیس اسکاتلند در راهنمای ایمنی دانشجویان همین الگو را توصیف می‌کند: از دانشجو پیش‌پرداخت می‌خواهند بی‌آنکه ملک را ببیند. توصیه‌های رسمی کشورهای مختلف تقریباً یکی است:
- قیمتی که به‌طرز غیرعادی پایین‌تر از آگهی‌های مشابه است. DAAD این را اولین نشانه می‌داند و Competition Bureau کانادا نیز «اجارهٔ بسیار کمتر از ملک‌های مشابه» را هشدار می‌شمارد.
- صاحب‌خانه‌ای که میگوید خارج از کشور است و نمی‌تواند شما را ببیند، یا درخواست پرداخت ودیعه پیش از هرگونه قرارداد.
- حساب بانکی خارجی؛ DAAD میگوید در آلمان اگر IBAN با DE شروع نشود باید مشکوک شد. پلیس ایتالیا هم IBAN ایتالیایی را معیار پرداخت قابل‌ردیابی می‌داند.
- پرداخت از راه سرویس‌های انتقال پول، کارت شارژی یا پیش‌پرداخت نقدی؛ پلیس اسکاتلند و پلیس ایتالیا هر دو نسبت به انتقال پول هشدار میدهند.
- تحویل کلید در برابر پول نقد یا پست، فشار برای تصمیم سریع، و عکس‌هایی که «بیش از حد کامل» به نظر می‌رسند؛ DAAD به عکس‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی هم اشاره می‌کند.
- عکس‌هایی که فقط نمای بیرونی را نشان میدهند یا با آدرس نمی‌خوانند؛ Competition Bureau کانادا این را هشدار می‌داند.
مهم: هیچ کشوری «پرداخت پیش از دیدن ملک» را توصیه نمیکند. DAAD میگوید پیش‌پرداخت نکنید و ودیعه بعد از امضای قرارداد است؛ پلیس اسکاتلند میگوید فقط بعد از اینکه خودتان یا یک نفر قابل‌اعتماد ملک را همراه نمایندهٔ آگهی دیده باشد پول بدهید.
راهکارهای رسمی برای بررسی آگهی
راه‌هایی که چند نهاد رسمی به‌صورت مشترک پیشنهاد می‌کنند:
- بازدید حضوری یا تصویری: DAAD دیدن ملک را حتی به‌صورت ویدیویی و پژوهش دربارهٔ آگهی‌دهنده توصیه می‌کند.
- کمک گرفتن از یک مرجع قابل‌اعتماد: پلیس اسکاتلند میگوید اگر خارج از کشور هستید، از دانشگاه، اتحادیهٔ دانشجویی، دوست یا آشنا بخواهید وجود و در دسترس بودن ملک را بررسی کند.
- جست‌وجوی تصویر معکوس برای عکس‌ها و بررسی نقشه و آدرس: Competition Bureau کانادا و پلیس ایتالیا هر دو این را پیشنهاد می‌کنند.
- ودیعه و پیش‌پرداخت: پلیس ایتالیا (در راهنمایی مشترک با یک سایت آگهی) میگوید بیش از ۲۰ درصد کل مبلغ پیش‌پرداخت نکنید و فقط بعد از بررسی آگهی و تماس با آگهی‌دهنده؛ این عدد برای ایتالیاست و برای کشور دیگر معتبر فرض نشود.
- قرارداد کتبی: Competition Bureau کانادا توصیه می‌کند قرارداد را بخواهید و با دقت بخوانید و با حقوق مستأجر در وزارتخانهٔ مسکن همان استان آشنا شوید.
اگر قربانی شدید یا فقط مشکوک بودید: DAAD توصیه می‌کند هم به پلیس و هم به پلتفرم آگهی گزارش بدهید. در کانادا شمارهٔ مرکز ضدکلاهبرداری (CAFC) و پلیس محلی را Competition Bureau معرفی کرده است. در دانشگاه‌ها معمولاً اتحادیهٔ دانشجویی یا واحد امنیت دانشگاه هم راهنمایی می‌کند؛ مثلاً University of Edinburgh واحد مشاورهٔ اتحادیهٔ دانشجویی و واحد امنیت خودش را معرفی کرده است.
چک‌لیست قدم‌به‌قدم
- بعد از دریافت پذیرش، صفحهٔ Accommodation دانشگاه را بخوانید و ببینید خوابگاه چه زمان و چگونه ثبت‌نام میشود.
- برای خوابگاه یا ارائه‌دهندهٔ اسکان معرفی‌شده از سوی دانشگاه، فقط از طریق لینک‌های موجود در سایت رسمی دانشگاه اقدام کنید، نه لینکی که از پیام‌رسان رسیده است.
- اگر آگهی خصوصی می‌بینید: قیمت را با آگهی‌های مشابه مقایسه کنید، عکس‌ها را معکوس جست‌وجو کنید و آدرس را روی نقشه ببینید.
- گفتگو را در پلتفرم اصلی نگه دارید و مراقب درخواست رفتن به پیام‌رسان‌های خصوصی باشید.
- پیش از پرداخت، ملک را حضوری یا ویدیویی ببینید یا از دفتر دانشگاه/یک فرد قابل‌اعتماد بخواهید ببیند.
- قرارداد را کامل بخوانید؛ ودیعه و پیش‌پرداخت را فقط به حساب معتبر و پس از امضای قرارداد بدهید.
- اگر اقامت موقت می‌خواهید، چند شب هتل یا اقامت کوتاه‌مدت قابل‌لغو برای ورود رزرو کنید تا مجبور نشوید با فشار تصمیم بگیرید.
اسکان و هزینه‌ها: قدم بعدی
اجاره بخش بزرگی از بودجهٔ ماهانهٔ دانشجو است؛ برای برآورد بودجه، مقالهٔ برنامه‌ریزی هزینهٔ تحصیل در خارج را ببینید. اگر هنوز کشور مقصد را انتخاب نکرده‌اید، دانشگاه‌های هر کشور را مرور کنید. بعد از رسیدن هم کارهای اداری مربوط به آدرس انتظارتان را می‌کشد؛ آن را در کارهای بعد از ورود توضیح داده‌ایم. برای کشور آلمان راهنمای تحصیل در آلمان نیز مفید است.
اگر نمی‌دانید برای شهر و دانشگاه خودتان از کجا شروع کنید، می‌توانید از مشاورهٔ ISA کمک بگیرید.
پرسش‌های پرتکرار
بهتر است قبل از رسیدن خانه اجاره کنم یا بعد از رسیدن؟
این بسته به کشور و شهر فرق دارد و حکم رسمی واحدی ندارد. اگر آگهی خصوصی را نمی‌توانید حضوری ببینید، پیشنهاد ما این است که برای هفته‌های اول یک اقامت موقت قابل‌لغو بگیرید و ملک دائمی را بعد از دیدن انتخاب کنید. خوابگاه دانشگاه یا ارائه‌دهندهٔ معرفی‌شده از سوی دانشگاه گزینهٔ امن‌تری برای پیش از ورود است.
ودیعهٔ خانه را کی باید پرداخت کرد؟
DAAD میگوید در آلمان ودیعه فقط بعد از امضای قرارداد اجاره پرداخت میشود و معمولاً سه ماه اجارهٔ پایه است. در کشورهای دیگر قاعده فرق دارد؛ قرارداد و مقررات استان یا شهر خودتان را بخوانید.
اگر پول فرستادهام و مطمئن نیستم کلاهبرداری بوده، چه کنم؟
فوراً به بانک اطلاع بدهید، مدارک (پیامها و رسید) را نگه دارید و به پلیس و پلتفرم آگهی گزارش دهید. در کانادا CAFC، در انگلستان اتحادیهٔ دانشجویی و واحد امنیت دانشگاه و در آلمان پلیس و پلتفرم مرجعاند. سرعت اهمیت دارد، اما نتیجهٔ بازگشت پول را هیچ منبعی تضمین نمیکند.
آیا برای خوابگاه حتماً باید پذیرش قطعی داشته باشم؟
همیشه نه؛ برخی خوابگاهها اجازهٔ درخواست پیش از پذیرش یا همزمان با آن را میدهند (DAAD این را برای آلمان مینویسد). شرایط هر خوابگاه در سایت خودش آمده؛ آن را بررسی کنید.
منابع رسمی
- Housing for students in Germany (Wohnen in Deutschland) — DAAD
- Student online safety guide — Police Scotland
- Stay safe from scams (international students hub) — University of Edinburgh
- Rental scam: no room for error — Competition Bureau Canada (Canada.ca)
- Study in Italy (FAQ) — Ministero degli Affari Esteri (esteri.it)
- Affitto sicuro? I consigli della Polizia postale — Polizia di Stato
- Prepare to study as an international student in Canada — IRCC (Canada.ca)
اطلاعات این صفحه آموزشی و عمومی است؛ قوانین و مبالغ ممکن است تغییر کنند و ملاک نهایی همیشه صفحهٔ رسمی مرجع است.
عکس: JoachimKohler-HB، مجوز CC BY-SA 4.0، از ویکی‌مدیا کامنز
