کار پس از تحصیل برای بسیاری از دانشجویان بین‌المللی بخشی از برنامهٔ مهاجرت تحصیلی است، اما قوانین هر کشور فرق دارد و در بعضی کشورها در حال تغییر است؛ برای نمونه مدت Graduate route انگلستان برای درخواستهایی که از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۷ ثبت می‌شوند کوتاه‌تر می‌شود. در این مقاله اقامت پس از تحصیل در آلمان، انگلستان، کانادا و هلند را فقط از صفحات رسمی دولتی مرور می‌کنیم. این متن اطلاعات عمومی است و مشاورهٔ حقوقی یا مهاجرتی نیست؛ پیش از تصمیم، صفحهٔ رسمی را بخوانید.
خلاصه در یک نگاه
- آلمان: پس از پایان موفق تحصیل در آلمان میتوان اقامت جستجوی کار تا ۱۸ ماه گرفت، به‌شرط اینکه تأمین مخارج زندگی تضمین باشد.
- انگلستان: Graduate visa برای درخواستهای تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ دو سال و برای درخواستهای از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۷ هجده ماه است؛ دورهٔ دکتری سه سال می‌ماند.
- کانادا: PGWP برای فارغ‌التحصیلان مؤسسات واجد شرایط است و مدت آن به سطح و طول برنامه بستگی دارد؛ آزمون زبان از ۱ نوامبر ۲۰۲۴ برای بیشتر متقاضیان لازم است.
- هلند: orientation year یک‌ساله است و باید ظرف سه سال پس از فارغ‌التحصیلی درخواست شود.
کار پس از تحصیل در چهار کشور: مقایسهٔ سریع
| کشور | نام مجوز | مدت طبق منبع رسمی | نکتهٔ کلیدی |
|---|---|---|---|
| آلمان | اقامت جستجوی کار پس از تحصیل (§ 20 AufenthG) | تا ۱۸ ماه | تأمین معیشت؛ پس از یافتن کار میتوان به اقامت کار تخصصی یا EU Blue Card رفت |
| انگلستان | Graduate visa | ۲ سال (درخواست تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶)؛ ۱۸ ماه (از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۷)؛ ۳ سال برای دکتری | باید درون انگلستان درخواست دهید؛ قابل تمدید نیست |
| کانادا | Post-Graduation Work Permit (PGWP) | بسته به برنامه؛ تا ۳ سال | ظرف ۱۸۰ روز درخواست دهید؛ آزمون زبان لازم است |
| هلند | Orientation year (سال جهت‌یابی) | ۱ سال | ظرف ۳ سال پس از فارغ‌التحصیلی؛ هزینهٔ ۲۵۴ یورو (۲۰۲۶) |
برای کشورهای دیگر مثل ایتالیا یا آمریکا این مقاله اطلاعات بررسی‌شده ندارد؛ مقالهٔ مربوط به همان کشور و سایت رسمی مهاجرت را ببینید.
آلمان: اقامت جستجوی کار تا ۱۸ ماه
طبق ماده ۲۰ قانون اقامت آلمان (AufenthG)، پس از پایان موفق تحصیل در آلمان با اقامت تحصیلی، میتوان اقامتی تا ۱۸ ماه برای جستجوی کار گرفت و شرط آن تأمین معیشت است. BAMF (اداره فدرال مهاجرت) نیز همین ۱۸ ماه را برای فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های آلمان می‌نویسد و می‌گوید در این مدت اجازهٔ کار دارید.
DAAD توضیح می‌دهد شغلی که پیدا می‌کنید معمولاً باید مناسب فارغ‌التحصیلان دانشگاه باشد و حقوق آن مخارج زندگی را پوشش دهد؛ در مدت جستجو برای پوشش هزینه‌ها می‌توانید هر کاری بپذیرید. پس از یافتن شغل مناسب میتوان اقامت را به ویزای نیروی متخصص یا EU Blue Card تبدیل کرد. برای برنامه‌ریزی دقیق، نحوهٔ درخواست و مدارک را از اداره اتباع خارجی محل سکونت‌تان بپرسید.
راهنمایی ایسا: پیشنهاد ما: چند ماه پیش از پایان دوره، تاریخ انقضای اقامت تحصیلی و مدارک لازم برای اثبات معیشت را با اداره اتباع خارجی روشن کنید و برای درخواست دیرتر از مهلت اقدام نکنید.
برای تصویر کلی آلمان راهنمای تحصیل در آلمان و دانشگاه‌های آلمان را ببینید.
انگلستان: Graduate visa و تغییر مدت از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۷
طبق صفحهٔ رسمی gov.uk، Graduate visa به شما اجازه می‌دهد پس از تحصیل در انگلستان برای مدتی بمانید و کار کنید. مدت آن چنین است:
- ۲ سال، اگر درخواست را در تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ یا قبل از آن ثبت کنید؛
- ۱۸ ماه، اگر درخواست را از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۷ یا بعد از آن ثبت کنید؛
- ۳ سال برای دارندگان دکتری یا مدرک دکتری مشابه، بدون توجه به تاریخ درخواست.
این تغییر پیش‌تر در سند راهبردی مهاجرت (white paper) دولت در ۱۲ مه ۲۰۲۵ اعلام شده بود؛ در آن بیانیه از کاهش مدت ماندن فارغ‌التحصیلان به ۱۸ ماه سخن رفته است. صفحهٔ فعلی gov.uk ملاک را «تاریخ ثبت درخواست» می‌گذارد، نه تاریخ فارغ‌التحصیلی؛ بنابراین تاریخ ارسال درخواست شما تعیین‌کننده است.
شرایط و هزینه طبق gov.uk
- هنگام درخواست باید داخل انگلستان باشید و ویزای فعلی‌تان Student یا Tier 4 باشد.
- دورهٔ شما باید دورهٔ واجد شرایط باشد و مؤسسهٔ آموزشی باید به Home Office اعلام کرده باشد که دوره را با موفقیت تمام کرده‌اید. لازم نیست منتظر مراسم فارغ‌التحصیلی یا گواهی بمانید.
- پیش از انقضای ویزای دانشجویی درخواست دهید. تصمیم‌گیری معمولاً تا ۸ هفته طول می‌کشد و در این مدت می‌توانید در انگلستان بمانید.
- هزینهٔ درخواست ۹۳۷ پوند و هزینهٔ سرویس درمانی (IHS) معمولاً ۱٬۰۳۵ پوند به‌ازای هر سال ویزا ذکر شده است؛ مبلغ‌ها را در زمان درخواست دوباره ببینید.
- در بیشتر مشاغل می‌توانید کار کنید، دنبال کار بگردید، شغل آزاد داشته باشید و کار داوطلبانهٔ بدون حقوق در مؤسسههای ثبت‌شده انجام دهید.
- از بیشتر خدمات عمومی (public funds) و مستمری دولتی بهره‌مند نمی‌شوید و نمی‌توانید ویزا را تمدید کنید؛ اما gov.uk می‌گوید تغییر به ویزای دیگر مثل Skilled Worker ممکن است.
- برای ادامهٔ تحصیل در رشته‌های حساس ممکن است گواهی ATAS لازم باشد.
مهم: gov.uk می‌گوید همسر و فرزندان در صورت واجد شرایط بودن می‌توانند درخواست بدهند، اما شرایط آن‌ها در صفحه‌ای جداست.
برای مرحلهٔ ویزای دانشجویی مقالهٔ ویزای دانشجویی انگلستان و برای تصویر کلی کشور راهنمای تحصیل در انگلستان را ببینید.
کانادا: PGWP و شرایط فعلی
PGWP (Post-Graduation Work Permit) مجوز کار برای فارغ‌التحصیلان مؤسسههای واجد شرایط است. IRCC تأکید میکند صرفِ فارغ‌التحصیلی از یک DLI به‌طور خودکار شما را مشمول نمی‌کند؛ باید برنامه و مؤسسهٔ شما واجد شرایط باشد.
- طول برنامه: دست‌کم ۸ ماه (۹۰۰ ساعت برای برنامه‌های کبک) و تحصیل تمام‌وقت در هر ترم، به‌جز ترم آخر که تحصیل نیمه‌وقت هم مجاز است.
- مهلت: ظرف ۱۸۰ روز پس از تأیید تکمیل برنامه درخواست دهید. مجوز تحصیل شما باید در بخشی از این بازه معتبر بوده باشد.
- زبان: برای بیشتر درخواستها نتیجهٔ آزمون زبان لازم است (از ۱ نوامبر ۲۰۲۴). برای مدرک کارشناسی، ارشد، دکتری و سایر برنامه‌های دانشگاهی سطح CLB 7 (یا NCLC 7 فرانسه) و برای کالجها و پلی‌تکنیک‌ها CLB 5 در هر چهار مهارت.
- رشته: برای کارشناسی، ارشد و دکتری شرط فهرست رشته‌ها وجود ندارد؛ برای سایر برنامه‌ها اگر درخواست مجوز تحصیل از ۱ نوامبر ۲۰۲۴ ثبت شده باشد، رشتهٔ شما باید در فهرست رشته‌های واجد شرایط باشد.
- مدت: برنامه‌های دو‌ساله یا بلندتر ممکن است مجوز تا ۳ سال بدهند؛ ارشد دست‌کم ۸ ماهه (از ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۴) می‌تواند مجوز ۳ ساله بگیرد، به‌شرط داشتن بقیهٔ شرایط؛ مدت مجوز از طول اعتبار پاسپورت هم بلندتر نمی‌شود.
- تحصیل از راه دور: برای ورودی‌های از ۱ سپتامبر ۲۰۲۴ دست‌کم ۵۰ درصد برنامه باید حضوری در کانادا باشد و دوره‌های خارج از کانادا از طول PGWP کم می‌شود.
- فقط یک PGWP: اگر قبلاً PGWP گرفته‌اید، برای برنامهٔ بعدی نمی‌توانید دوباره بگیرید.
درخواست معمولاً آنلاین است. دربارهٔ کار کردن در دورهٔ انتظار، IRCC شرط می‌گذارد که مجوز تحصیل‌تان هنگام ارسال درخواست هنوز معتبر باشد؛ جزئیات را در صفحهٔ «How to apply» بخوانید و پیش از تأیید PGWP بدون اطمینان کار نکنید. برای تحصیل و مجوز تحصیل مقالهٔ ویزای تحصیلی کانادا و راهنمای تحصیل در کانادا را ببینید.
مهم: فهرست رشته‌های واجد شرایط و قوانین PGWP ممکن است تغییر کند. پیش از ثبت‌نام در یک برنامه، واجد شرایط بودن PGWP آن را از صفحهٔ IRCC و دفتر بین‌الملل دانشگاه بررسی کنید.
هلند: orientation year برای جستجوی کار
طبق IND (اداره مهاجرت هلند)، مجوز سال جهت‌یابی (orientation year) یک‌ساله است و قابل تمدید نیست. در این مدت می‌توانید آزادانه کار کنید، کارآموزی یا کار آزاد داشته باشید و نیازی به مجوز کار (TWV) نیست. هدف مجوز این است که برای یافتن شغل در جایگاه مهاجر ماهر (highly skilled migrant) یا راه‌اندازی شرکت زمان بگیرید.
- مدرک هلندی: لیسانس یا ارشد معتبر (accredited) از هلند، یا post-master حدود ۱۰ ماهه یا بیشتر، که ظرف ۳ سال گذشته کامل شده باشد.
- مدرک خارجی: مدرک ارشد، دکتری یا post-master از یک «مؤسسهٔ خارجی تعیینشده» (designated) که آن هم ظرف ۳ سال گذشته گرفته شده باشد. معیارهای مؤسسه و زبان در صفحهٔ IND آمده است؛ آن را دقیق بخوانید، چون این شرط برای هر مؤسسه فرق میکند. مدرک خارجی باید توسط Nuffic ارزیابی شود.
- هزینه: ۲۵۴ یورو؛ IND می‌گوید قصد دارد ظرف ۹۰ روز تصمیم بگیرد.
- اگر کار پیدا کنید، می‌توانید برای مجوز دیگری مثل مهاجر ماهر، استارتاپ یا کار آزاد درخواست دهید.
برای مسیر تحصیل در هلند راهنمای تحصیل در هلند را ببینید.
قبل از پایان تحصیل چه کنیم؟ پیشنهاد ISA
- تاریخ دقیق پایان اقامت تحصیلی یا ویزا و مهلت درخواست مجوز بعدی را روی تقویم بگذارید؛ در انگلستان و کانادا مهلت و تاریخ ثبت درخواست اهمیت مستقیم دارد.
- اثبات تأمین معیشت (در آلمان) و مدارک مالی را از چند ماه قبل مرتب کنید.
- رزومه و پروفایل کاری را آماده کنید؛ نکاتی دربارهٔ نوشتن رزومه و کارآموزی و کسب تجربهٔ کار را ببینید.
- از مرکز کاریابی دانشگاه (Career Service) برای کارآموزی و رویدادهای کاری کمک بگیرید.
- اگر درخواست‌تان به رشته بستگی دارد، پیش از انتخاب برنامه رشته‌های تحصیلی را بررسی کنید.
اگر برای انتخاب کشور و برنامه یا برنامه‌ریزی ماندن پس از تحصیل راهنمایی می‌خواهید، مشاورهٔ ISA در دسترس است.
پرسش‌های پرتکرار
Graduate visa انگلستان چقدر است و آیا تغییر میکند؟
طبق gov.uk برای درخواستهایی که تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ ثبت شوند ۲ سال و برای درخواستهای از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۷ هجده ماه است؛ مدت برای دکتری سه سال است. ملاک تاریخ درخواست است، و درخواست را فقط پس از اعلام تکمیل دوره از سوی دانشگاه میتوان داد.
آیا در آلمان اقامت ۱۸ ماهه تمدید می‌شود؟
در منابعی که بررسی شد (ماده ۲۰ AufenthG و BAMF) سقف ۱۸ ماه ذکر شده، اما صفحهٔ BAMF دربارهٔ تمدید چیزی نگفته است. برای تمدید یا تبدیل به اقامت کار، با اداره اتباع خارجی محل سکونت‌تان تماس بگیرید.
برای PGWP کانادا مدرک زبان لازم است؟
طبق IRCC برای بیشتر درخواستها از ۱ نوامبر ۲۰۲۴ بله؛ سطح لازم به نوع برنامه بستگی دارد (CLB 7 برای مدارک دانشگاهی، CLB 5 برای کالجها).
orientation year هلند فقط برای دانشآموختگان هلند است؟
نه؛ IND مسیری برای مدارک خارجی از مؤسسههای تعیینشده هم دارد، با شروط جداگانه. معیارها را در صفحهٔ IND بخوانید و مدرک خود را با Nuffic ارزیابی کنید.
این مقاله جایگزین مشاورهٔ مهاجرتی است؟
خیر. قوانین مهاجرت زود تغییر میکند و شرایط فردی شما اهمیت دارد؛ همیشه صفحهٔ رسمی کشور و در صورت نیاز مشاور مجاز را ببینید.
منابع رسمی
- Graduate visa: Overview — GOV.UK
- Graduate visa: Eligibility — GOV.UK
- Immigration white paper to reduce migration and strengthen border — GOV.UK
- § 20 AufenthG — Aufenthaltsgesetz — Gesetze im Internet (Bundesministerium der Justiz)
- Skilled workers with an academic education (job-seeking residence permit) — BAMF
- Career planning — DAAD
- Post-graduation work permit: About the process — IRCC (Canada.ca)
- Post-graduation work permit: Eligibility — IRCC (Canada.ca)
- Post-graduation work permit: How to apply — IRCC (Canada.ca)
- Residence permit for orientation year — IND (Immigration and Naturalisation Service, Netherlands)
- Orientation year for highly educated persons — Government of the Netherlands
اطلاعات این صفحه آموزشی و عمومی است؛ قوانین و مبالغ ممکن است تغییر کنند و ملاک نهایی همیشه صفحهٔ رسمی مرجع است.
عکس: King of Hearts، مجوز CC BY-SA 4.0، از ویکی‌مدیا کامنز
