تحصیل در هلند به دلیل برنامه‌های انگلیسی‌زبان و محیط بینالمللی برای بسیاری از متقاضیان گزینهٔ جدی است، اما مسیر آن تفاوت‌هایی با کشورهای دیگر دارد: دو نوع مؤسسه (پژوهشی و علوم کاربردی)، ثبت درخواست از طریق Studielink یا پورتال مؤسسه، شهریهٔ نهادی برای دانشجوی غیراروپایی و اجازهٔ اقامتی که خود دانشگاه برای شما درخواست می‌دهد. در این راهنما با تکیه بر Study in NL (Nuffic)، IND و دولت هلند، شرایط، مهلت‌ها، هزینه‌ها و نکات مهم را مرور می‌کنیم.
خلاصه در یک نگاه
- هلند دو نوع آموزش عالی دارد: دانشگاه‌های پژوهشی (WO) و دانشگاه‌های علوم کاربردی (HBO)؛ پایگاه رسمی Study in NL برنامه‌های انگلیسی‌زبان را فهرست میکند.
- درخواست معمولاً از طریق Studielink ثبت می‌شود؛ مهلت رشته‌های numerus fixus ۱۵ ژانویه (ساعت ۲۳:۵۹ CET) و برای سایر رشته‌ها معمولاً ۱ مه است، ولی هر مؤسسه می‌تواند تاریخ خودش را داشته باشد.
- شهریهٔ غیراروپایی‌ها «نهادی» است: طبق Study in NL به‌طور میانگین ۹٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو برای کارشناسی و ۱۲٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ یورو برای ارشد؛ مبلغ دقیق را از صفحهٔ هر رشته بگیرید.
- اجازهٔ اقامت و MVV را خود مؤسسهٔ آموزشی به‌عنوان اسپانسر برای شما درخواست می‌دهد؛ اثبات مالی ۲۰۲۶ برای دانشجوی دانشگاه یا HBO ماهانه ۱٬۱۳۰٫۷۷ یورو، برای ۱۲ ماه است و شهریه را شامل نمی‌شود.
- پس از فارغ‌التحصیلی در هلند تا ۳ سال فرصت دارید برای اجازهٔ یک‌سالهٔ «سال جست‌وجو» (orientation year) درخواست بدهید.
WO یا HBO: کدام مسیر؟
هلند دو نوع مؤسسهٔ آموزش عالی دارد. دانشگاه‌های پژوهشی (WO) در ارشد، طبق Study in NL، هدفشان آموزش تحلیل و پژوهش مستقل است و دانشگاه‌های علوم کاربردی (HBO) طبق همین سایت بر کاربرد عملی علوم و هنرها تمرکز دارند و کارآموزی بخش مهمی از برنامه‌های حرفه‌ای آن‌هاست. در مقطع ارشد، طبق Study in NL، دانشگاه‌های پژوهشی معمولاً ۱ تا ۳ سال (۶۰ تا ۱۸۰ واحد) و دانشگاه‌های علوم کاربردی ۱ تا ۴ سال (۶۰ تا ۲۴۰ واحد) برنامه دارند؛ بسیاری از ارشدهای HBO پاره‌وقت‌اند، چون معمولاً باید در همان حوزه کار کنید. ارشدهای پژوهش، آموزش معلمی و بسیاری از رشته‌های مهندسی، ریاضی، علوم طبیعی و کشاورزی ۲ سال (۱۲۰ واحد) هستند.
در هلند هر مؤسسه شرایط پذیرش خودش را دارد؛ پس اول رشتهٔ هدف را مشخص کنید و بعد صفحهٔ پذیرش آن را بخوانید. فهرست دانشگاه‌های هلند در ISA را از این صفحه ببینید؛ نمونه: دانشگاه اوترخت و دانشگاه صنعتی دلفت. شرایط هر رشته را فقط از سایت خود دانشگاه تأیید کنید.
Studielink، numerus fixus و مهلت‌ها
Study in NL می‌گوید ابتدا رشتهٔ مورد نظر را در Studyfinder پیدا کنید و در سایت مؤسسه ببینید ثبت درخواست چگونه انجام می‌شود. بعضی مؤسسهها برای دانشجوی بینالمللی روش دیگری دارند؛ در صورت استفاده از Studielink باید حساب بسازید، سوابق تحصیلی را وارد و درخواست را ارسال کنید.
| مورد | تاریخ یا قاعده | توضیح |
|---|---|---|
| رشته‌های numerus fixus | پیش از ۱۵ ژانویه، ساعت ۲۳:۵۹ CET | برخی رشته‌های دارای انتخاب (selection) هم همین مهلت را دارند |
| سایر رشته‌ها | ۱ مه | مهلت ممکن است در مؤسسهها و رشته‌ها فرق کند |
| دورهٔ انتخاب numerus fixus | ۱۵ ژانویه تا ۱۵ آوریل | ۱۵ آوریل شمارهٔ ترتیب گزینش (ranking number) از طریق Studielink ارسال می‌شود |
| پذیرش پیشنهاد | ظرف دو هفته | در غیر این صورت جا به متقاضی دیگر می‌رسد |
در numerus fixus مؤسسه ظرفیت مشخصی دارد و اگر درخواست‌ها بیشتر باشد، گزینش انجام می‌شود. هر متقاضی در هر سال تحصیلی حداکثر برای دو رشتهٔ numerus fixus می‌تواند درخواست بدهد؛ در پزشکی، دندان‌پزشکی، بهداشت دندان و فیزیوتراپی فقط یک درخواست برای هر رشته مجاز است. Study in NL برای مهلت دانشجوی غیراروپایی تاریخ جداگانه‌ای نمی‌دهد؛ پیشنهاد ما این است که مهلت دقیق مؤسسه را از همان صفحه بگیرید و چون ممکن است زودتر باشد، کار را از ماه‌ها قبل شروع کنید.
شهریه و هزینه‌ها
برای ۲۰۲۶/۲۷ شهریهٔ قانونی (statutory fee) برای دانشجویان EEA، سوئیس و سورینام ۲٬۶۹۴ یورو در سال است. دانشجویان غیر EU/EEA شهریهٔ نهادی (institutional) می‌پردازند. Study in NL می‌گوید میانگین آن برای کارشناسی ۹٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو و برای ارشد ۱۲٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ یورو است؛ سال تحصیلی این بازه روی صفحه مشخص نشده و مبلغ دقیق هر رشته در Studyfinder آمده است. بعضی مؤسسهها هم از دانشجوی غیراروپایی ۷۵ تا ۱۰۰ یورو هزینهٔ درخواست می‌گیرند که گاهی هنگام ثبت‌نام برگردانده می‌شود.
هزینهٔ زندگی و اجارهٔ هلند را باید از منابع مؤسسه و شهر مقصد بررسی کنید؛ Study in NL هم تأکید میکند پیدا کردن اتاق یک چالش است و باید جست‌وجوی مسکن را هر چه زودتر شروع کرد. نکات اسکان را در راهنمای خوابگاه و اسکان در خارج از کشور ببینید. اینجا عددی برای هزینهٔ زندگی نمی‌دهیم، چون منبع رسمی واحدی که بررسی کرده باشیم نیافتیم.
NL Scholarship
طبق Study in NL، NL Scholarship در ۲۰۲۶/۲۷ مبلغ ۵٬۰۰۰ یورو است که در سال اول پرداخت می‌شود و بورسیهٔ کامل شهریه نیست. برای متقاضیان غیر EEA در کارشناسی یا ارشد تمام‌وقت در مؤسسه‌های شرکت‌کننده است؛ مهلت و شیوهٔ درخواست را هر مؤسسه تعیین میکند و فهرست مؤسسهها هر سال عوض می‌شود. بورسیه‌های هلند در ISA را از این فهرست ببینید؛ مثلاً بورسیهٔ Justus & Louise van Effen برای ارشد معرفی شده است و باید شرایطش را از منبع رسمی دانشگاه تأیید کنید.
اجازهٔ اقامت و MVV از طریق مؤسسه (IND)
طبق IND، مؤسسهٔ آموزشی‌ای که در آن ثبت‌نام می‌کنید برای شما درخواست اجازهٔ اقامت می‌دهد و خود شما نمی‌توانید مستقیماً درخواست بدهید؛ مؤسسه باید از طرف IND «اسپانسر شناختهشده» باشد. معمولاً برای ورود به هلند به MVV (ویزای اقامت موقت) هم نیاز دارید، مگر تابعیت کشورهایی مثل آمریکا، کانادا، ژاپن، استرالیا، نیوزلند، بریتانیا یا کرهٔ جنوبی را داشته باشید؛ مؤسسه MVV را هم هم‌زمان درخواست میکند. بعد از صدور، MVV را ظرف ۳ ماه از سفارت یا کنسولگری هلند دریافت می‌کنید و ۹۰ روز برای سفر وقت دارید.
طبق بروشور IND، شرایط اجازهٔ اقامت تحصیلی شامل ثبت‌نام تمام‌وقت در مؤسسهٔ اسپانسر، پاسپورت معتبر، نداشتن سابقهٔ کیفری مشخص‌شده، بیمهٔ درمانی و آزمایش TB (برای ملیت‌هایی که معاف نیستند) و توان مالی کافی برای دست‌کم یک سال است. مدت اقامت برابر مدت دوره به‌علاوهٔ ۳ ماه و حداکثر ۵ سال است. برای تمدید باید دست‌کم نیمی از واحدهای سال تحصیلی را بگذرانید. این بروشور تاریخ مشخصی ندارد؛ شرایط جاری را از ind.nl ببینید.
اثبات مالی ۲۰۲۶
مبلغ ماهانه برای دانشجوی دانشگاه یا HBO در ۲۰۲۶ طبق IND، ۱٬۱۳۰٫۷۷ یورو است و از ۱ ژانویه تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ اعتبار دارد (برای مدرسهٔ متوسطه و mbo ۹۲۸٫۵۸ یورو). IND می‌گوید باید برای ۱۲ ماه، یعنی ۱۲ برابر این مبلغ (حدود ۱۳٬۵۶۹ یورو، محاسبهٔ ما)، پول داشته باشید. این مبلغ شهریه را شامل نمی‌شود و هر سال ۱ ژانویه تغییر میکند. راه‌های اثبات: وجه در حساب بانکی شخصی که آزادانه قابل برداشت باشد، واریز ۱۲ برابر مبلغ به حساب مؤسسهٔ آموزشی، بورسیه با گواهی بورسیه، حمایت شرکت، یا حامی مالی در خارج یا هلند با مدارک مربوط. منبع: IND — Income requirements study.
قانون رسمی: اگر در ۲۰۲۷ اقدام می‌کنید، مبلغ ۲۰۲۶ برای شما معتبر نیست؛ مبلغ جدید را از IND بگیرید. اطلاعات این بخش عمومی است و برای پروندهٔ شخصی باید از IND یا مؤسسه نظر بگیرید.
کار حین تحصیل و بعد از آن
طبق بروشور IND، دانشجو با اجازهٔ اقامت تحصیلی تا ۱۶ ساعت در هفته کار با قرارداد استخدامی دارد، یا می‌تواند ژوئن، ژوئیه و اوت تمام‌وقت کار کند، و کارفرما باید برای او مجوز کار (TWV) بگیرد. مقررات ممکن است تغییر کرده باشد؛ صفحهٔ جاری IND و UWV را بررسی کنید. کارآموزی در چارچوب دوره مجوز جدا لازم ندارد ولی قرارداد سه‌جانبه لازم است.
پس از تحصیل، دانش‌آموختگان غیر EEA طبق Study in NL تا ۳ سال بعد از پایان تحصیل می‌توانند برای «سال جست‌وجو» (orientation year) درخواست بدهند؛ مجوز یک‌ساله است و برای جست‌وجوی شغل کارمند ماهر یا راه‌اندازی کسب‌وکار، دسترسی آزاد به بازار کار می‌دهد. دولت هلند هم همین پنجرهٔ ۳ ساله را ذکر میکند. جزئیات و مقایسه با کشورهای دیگر در مقالهٔ کار پس از تحصیل آمده است.
مراحل پیشنهادی
- رشته را در Studyfinder پیدا کنید و صفحهٔ پذیرش، زبان، شهریهٔ نهادی و مهلت را یادداشت کنید.
- ببینید مؤسسه Studielink استفاده میکند یا روش دیگری دارد، و بررسی کنید رشته numerus fixus است یا نه.
- مدارک و مدرک زبان را مطابق خواستهٔ همان مؤسسه آماده و ارسال کنید.
- پس از پذیرش، پیشنهاد را ظرف مهلت (دو هفته) قبول کنید و با مؤسسه دربارهٔ اجازهٔ اقامت، MVV و روش اثبات مالی هماهنگ کنید.
- هم‌زمان اسکان را جست‌وجو کنید، چون Study in NL پیدا کردن اتاق را چالش‌برانگیز می‌داند.
اگر برای انتخاب رشته، زمان‌بندی Studielink یا برنامه‌ریزی مالی به بررسی پروندهٔ خودتان نیاز دارید، می‌توانید از مشاورهٔ ISA کمک بگیرید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا برای تحصیل در هلند باید از Studielink استفاده کنم؟
بیشتر مؤسسهها از Studielink استفاده میکنند، ولی Study in NL توصیه میکند از مؤسسه بپرسید، چون بعضی مؤسسهها برای دانشجوی بینالمللی روش دیگری دارند.
مهلت ثبت درخواست چه زمانی است؟
طبق Study in NL، ۱۵ ژانویه برای numerus fixus و ۱ مه برای بقیهٔ رشته‌ها؛ تاریخ هر مؤسسه و رشته ممکن است فرق کند.
شهریهٔ دانشجوی ایرانی یا افغان در هلند چقدر است؟
طبق Study in NL، دانشجوی غیر EU/EEA شهریهٔ نهادی میپردازد؛ میانگین ۹٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو برای کارشناسی و ۱۲٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ یورو برای ارشد. مبلغ دقیق هر رشته را مؤسسه تعیین میکند.
آیا خودم باید برای اجازهٔ اقامت درخواست بدهم؟
طبق IND خیر؛ مؤسسهٔ آموزشی (اسپانسر شناختهشده) درخواست اجازهٔ اقامت و در صورت لزوم MVV را برای شما ثبت میکند.
اثبات مالی ۲۰۲۶ چقدر است؟
۱٬۱۳۰٫۷۷ یورو در ماه برای دانشجوی دانشگاه یا HBO، برای ۱۲ ماه (طبق IND، برای ۲۰۲۶)، بدون شهریه.
آیا این مقاله مشاورهٔ حقوقی است؟
نه. اطلاعات مهاجرتی این مقاله عمومی است و جای مشاورهٔ حقوقی یا نظر IND را نمی‌گیرد.
منابع رسمی
- Study in NL — home — Nuffic (Study in NL)
- Tuition fees — Nuffic (Study in NL)
- NL Scholarship — Nuffic (Study in NL)
- Master’s — Nuffic (Study in NL)
- How to apply — Nuffic (Study in NL)
- Working after your studies — Nuffic (Study in NL)
- Income requirements study — IND
- Required amounts income requirements — IND
- Coming to study in the Netherlands — IND
- Residence permit for the orientation year as a highly educated migrant seeking employment — Government of the Netherlands
- Universities of applied sciences — Nuffic (Study in NL)
اطلاعات این صفحه آموزشی و عمومی است؛ قوانین و مبالغ ممکن است تغییر کنند و ملاک نهایی همیشه صفحهٔ رسمی مرجع است.
عکس: PeteBobb، مجوز CC BY-SA 3.0 nl، از ویکی‌مدیا کامنز
