ویزای دانشجویی آمریکا برای دوره‌های دانشگاهی معمولاً ویزای F-1 است. مسیر عمومی آن از پذیرش در مؤسسهٔ دارای گواهی SEVP، فرم I-20 و پرداخت هزینهٔ I-901 SEVIS می‌گذرد و بعد درخواست ویزا از وزارت خارجهٔ آمریکا است. اما برای اتباع ایران و افغانستان، از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶ یک اعلامیهٔ ریاست‌جمهوری (Proclamation 10998) هم وجود دارد که باید متنش را دقیق خواند. در این مقاله ابتدا مراحل رسمی را مرور می‌کنیم و بعد، بدون کم‌گویی و بزرگ‌نمایی، آنچه متن رسمی می‌گوید را توضیح می‌دهیم. اطلاعات این مقاله عمومی است و مشاورهٔ حقوقی نیست و تفسیر قطعی هیچ پروندهٔ فردی را نمی‌دهد؛ صفحه‌های رسمی ملاک‌اند.
خلاصه در یک نگاه
- مراحل اصلی ویزای F-1: پذیرش در مؤسسهٔ دارای گواهی SEVP، دریافت فرم I-20 از مسئول رسمی مؤسسه (DSO)، پرداخت I-901 SEVIS fee، سپس درخواست ویزا در سفارت یا کنسولگری آمریکا.
- طبق ICE، هزینهٔ I-901 SEVIS برای متقاضیان ویزای F یا M برابر ۳۵۰ دلار است؛ هزینهٔ پردازش ویزای غیرمهاجرتی غیر مبتنی بر دادخواست ۱۸۵ دلار در جدول رسمی کارمزدهای وزارت خارجه آمده است.
- Proclamation 10998 (امضا ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، اجرا از ساعت ۰۰:۰۱ به وقت شرق آمریکا در ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶) ایران و افغانستان را در فهرست «ادامهٔ تعلیق کامل ورود» برای مهاجران و غیرمهاجران آورده است.
- متن رسمی، F و M و J را در فهرست استثناهای دسته‌ای (بخش ۶) نیاورده است؛ فقط معافیت‌های موردی «منفعت ملی» در متن پیش‌بینی شده است.
- از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ طبق قاعدهٔ نهایی DHS، دانشجویان F با مدت اقامت مشخص (به‌جای «duration of status») پذیرفته می‌شوند.
مراحل رسمی ویزای F-1
سایت رسمی Study in the States (وابسته به وزارت امنیت میهن، DHS) ترتیب را این‌طور توضیح می‌دهد: ابتدا باید در مؤسسه‌ای پذیرفته شوید که گواهی SEVP دارد (فقط چنین مؤسساتی می‌توانند دانشجوی F یا M بپذیرند)؛ بعد مؤسسه فرم I-20 را برایتان می‌فرستد؛ سپس هزینهٔ I-901 SEVIS را پرداخت می‌کنید و در نهایت از وزارت خارجهٔ آمریکا ویزا می‌گیرید.
- انتخاب مؤسسه و پذیرش: مؤسسه باید گواهی SEVP داشته باشد. برای شروع، ببینید دانشگاه‌های آمریکا در ISA و بورسیه‌های آمریکا.
- فرم I-20 (Certificate of Eligibility for Nonimmigrant Student Status): مسئول رسمی مؤسسه (DSO) آن را صادر می‌کند. هم شما و هم DSO باید امضا کنید و اگر زیر ۱۸ سال هستید، والدین هم باید امضا کنند. مشخصات روی I-20 را با گذرنامه تطبیق دهید.
- I-901 SEVIS fee: طبق صفحهٔ هزینه‌ها در ICE، برای متقاضیان ویزای F یا M ۳۵۰ دلار است. پرداخت باید پیش از صدور ویزا انجام شود و رسید پرداخت را در مصاحبه ارائه می‌دهید. اطلاعات لازم برای پرداخت شامل نام، تاریخ تولد، کشور تولد و تابعیت، کد مؤسسه و شمارهٔ SEVIS روی I-20 است.
- درخواست ویزا: پس از پذیرش و پرداخت هزینهٔ I-901 می‌توانید از سفارت یا کنسولگری آمریکا درخواست دهید. ویزای F-1 و M-1 را تا ۳۶۵ روز پیش از آغاز دوره می‌توان صادر کرد، نوع ویزا باید با نوع I-20 هماهنگ باشد و انتظار می‌رود نسخهٔ اصلی I-20 را به مصاحبه ببرید.
- ورود: تا ۳۰ روز پیش از تاریخ شروع برنامهٔ ثبت‌شده در I-20 می‌توانید وارد آمریکا شوید. I-20 امضاشده را باید همراه خود (نه در چمدان) داشته باشید و به افسر CBP نشان دهید.
جزئیات فرم DS-160 و مصاحبه در سایت دانشجوی وزارت خارجهٔ آمریکا (travel.state.gov) آمده است. ما در زمان نگارش به این سایت دسترسی خودکار نداشتیم و آن بخش‌ها را در این مقاله نیاوردیم؛ پیش از درخواست حتماً صفحهٔ رسمی دانشجو و صفحهٔ سفارت یا کنسولگری مربوط را بخوانید. در این مقاله ادعایی دربارهٔ اینکه کدام سفارت پذیرای اتباع ایران یا افغانستان است یا زمان انتظار چقدر است نمی‌کنیم.
هزینه‌ها و اثبات توان مالی
| مورد | مبلغ | منبع رسمی |
|---|---|---|
| I-901 SEVIS fee برای متقاضیان ویزای F یا M | ۳۵۰ دلار | ICE (صفحهٔ I-901 SEVIS Fee) |
| هزینهٔ پردازش درخواست ویزای غیرمهاجرتی (غیر مبتنی بر دادخواست) | ۱۸۵ دلار | جدول کارمزدهای وزارت خارجه، ۲۲ CFR ۲۲.۱ |
جدول رسمی کارمزدها در مقررات فدرال (22 CFR 22.1) مبلغ ۱۸۵ دلار را برای ویزای غیرمهاجرتی غیر مبتنی بر دادخواست آورده است؛ کارمزدها ممکن است تغییر کنند، پس مبلغ نهایی را هنگام درخواست از سایت رسمی وزارت خارجه بخوانید. هزینهٔ I-901 هم جدا از هزینهٔ ویزا و هزینه‌های اداری مؤسسه است. صفحهٔ هزینهٔ SEVIS توضیح می‌دهد که SEVP پرداخت از سوی شخص ثالث را هم می‌پذیرد.
اثبات توان مالی: طبق صفحهٔ Financial Ability، متقاضی F-1 باید منابع مالی برای هزینهٔ شهریه، کتاب، زندگی و سفر داشته باشد. DSO پیش از صدور I-20 شواهد مالی را جمع می‌کند و شما هم باید مدارک را به مصاحبهٔ ویزا ببرید و بهتر است هنگام ورود هم همراه داشته باشید. نمونه مدارک: صورت‌حساب بانکی خانواده، مدرک حامی مالی، نامهٔ کمک مالی یا بورسیه، و نامهٔ کارفرما با حقوق سالانه. هر مؤسسه ممکن است فرم‌های قابل‌قبول خودش را داشته باشد. دانشجویان بین‌المللی واجد کمک مالی دولتی آمریکا نیستند، ولی مؤسسه‌ها گاهی کمک مالی و بورسیه می‌دهند. برای بودجه‌بندی، مقالهٔ هزینهٔ تحصیل در خارج از کشور و برای دکتری و کارشناسی ارشد با فاند، فاند تحصیلی و دستیاری را ببینید.
Proclamation 10998 و اتباع ایران و افغانستان: متن رسمی چه می‌گوید؟
Proclamation 10998 با عنوان «محدود کردن ورود اتباع خارجی برای حفظ امنیت ایالات متحده» در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵ امضا شد و در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ در Federal Register منتشر شد. بخش ۱۰ آن می‌گوید اجرا از ساعت ۰۰:۰۱ به وقت شرق آمریکا در ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶ است. این اعلامیه قاعدهٔ قبلی، یعنی Proclamation 10949 (امضا ۴ ژوئن ۲۰۲۵، اجرا از ۹ ژوئن ۲۰۲۵)، را ادامه و گسترش می‌دهد.
جایگاه ایران و افغانستان
بخش ۲ اعلامیه با عنوان «ادامهٔ تعلیق کامل ورود» می‌گوید ورود اتباع ۱۲ کشور، از جمله افغانستان و ایران، «همچنان تعلیق و محدود است، همان‌گونه که در Proclamation 10949 و همین اعلامیه آمده». بخش ۱ (بند g) توضیح می‌دهد این محدودیت‌ها بین ورود مهاجران و غیرمهاجران تفاوت می‌گذارند اما «هر دو» را دربرمی‌گیرند. در متن Proclamation 10949، دربارهٔ افغانستان آمده که ورود اتباع آن «به‌عنوان مهاجر و غیرمهاجر کاملاً تعلیق است» و دربارهٔ ایران، ورود اتباع آن «به‌عنوان مهاجر و غیرمهاجر تعلیق است» (متن رسمی ۱۰۹۴۹).
ویزاهای F و M و J
F (دانشجوی آکادمیک)، M (دانشجوی حرفه‌ای) و J (بازدیدکنندهٔ مبادله‌ای) ویزاهای غیرمهاجرتی‌اند. برای کشورهای «تعلیق جزئی» (بخش ۵)، متن اعلامیه صراحتاً می‌نویسد ورود به‌عنوان مهاجر و غیرمهاجر با ویزاهای B-1، B-2، F، M و J تعلیق می‌شود. برای ایران و افغانستان (بخش ۲) چنین فهرست ردهٔ ویزایی نیامده، چون تعلیق کامل است و هر دو گروه مهاجر و غیرمهاجر را شامل می‌شود. در فهرست استثناهای بخش ۶ هم ردهٔ F، M یا J نیامده است.
استثناهای رسمی بخش ۶ (بند b) عبارت‌اند از: دارندگان اقامت دائم (green card)؛ دارندگان تابعیت دوگانه که با گذرنامهٔ کشوری غیرمشمول سفر می‌کنند؛ دارندگان ویزاهای غیرمهاجرتی A-1، A-2، C-2، C-3، G-1 تا G-4 و NATO-1 تا NATO-6؛ ورزشکاران و تیم‌ها و همراهان آن‌ها برای جام جهانی، المپیک یا رویدادهای بزرگ ورزشی تعیین‌شده؛ ویزای مهاجرتی ویژه (SIV) برای کارکنان دولت آمریکا؛ و ویزاهای مهاجرتی اقلیت‌های قومی و مذهبی تحت آزار در ایران. این فهرست جایگزین استثناهای بخش ۴(b) از Proclamation 10949 شده است.
شرایط شمول و معافیت‌های موردی
- دامنهٔ شمول: فقط اتباع کشورهای مشمول که در تاریخ اجرای مربوطه خارج از آمریکا باشند و ویزای معتبر نداشته باشند (بخش ۶ بند a). برای ایران و افغانستان محدودیت از Proclamation 10949 آغاز شده و در Proclamation 10998 ادامه یافته است.
- ویزاهایی که پیش از تاریخ اجرای مربوطه صادر شده‌اند، به‌موجب این اعلامیه ابطال نمی‌شوند (بخش ۸ بند c).
- معافیت موردی: وزیر امور خارجه یا وزیر امنیت میهن، و در برخی موارد دادستان کل، می‌توانند برای افرادی که سفرشان به‌نظر آن‌ها «منفعت ملی» ایالات متحده را تأمین می‌کند استثنا قائل شوند (بخش ۶ بندهای d تا f). متن دربارهٔ اینکه این مسیر برای دانشجویان چقدر عملی است چیزی نمی‌گوید و ما هم ادعایی نمی‌کنیم.
- بازبینی: وزارت خارجه باید هر ۱۸۰ روز گزارش بدهد که محدودیت‌ها ادامه یابند، لغو شوند یا تغییر کنند (بخش ۷)؛ فهرست و قواعد ممکن است تغییر کند. ما تا ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ اعلامیهٔ اصلاحی‌ای که فهرست ایران و افغانستان را عوض کند نیافتیم، ولی باید وضعیت را پیش از هر تصمیم با منابع رسمی دوباره ببینید.
قانون رسمی: این بخش خلاصهٔ متن اعلامیه است؛ شیوهٔ اجرای آن در پرونده‌های فردی را وزارت خارجهٔ آمریکا تعیین می‌کند. ما اطلاعیهٔ اجرایی وزارت خارجه (travel.state.gov) را در زمان بررسی نتوانستیم باز کنیم؛ آن را حتماً بخوانید.
این یعنی چه؟ طبق ظاهر متن: اگر تبعهٔ ایران یا افغانستان هستید، در تاریخ اجرای مربوطه خارج از آمریکا بودید و ویزای معتبر نداشتید و در فهرست استثناهای بخش ۶ هم نیستید، درخواست جدید ویزای دانشجویی یا مبادله‌ای در دایرهٔ تعلیق قرار می‌گیرد، مگر معافیت موردی گرفته شود. فهرست استثناهای دسته‌ای متن، دانشجو را شامل نمی‌شود. در عین حال، متن تصریح می‌کند ویزاهای صادرشده پیش از تاریخ اجرا ابطال نمی‌شوند و محدودیت‌ها فقط به ورود مربوط‌اند؛ اینکه این تعریف‌ها دقیقاً بر پروندهٔ خود شما چگونه اعمال می‌شود را از منبع رسمی و وزارت خارجه بپرسید.
قاعدهٔ جدید مدت اقامت دانشجویان F (از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶)
Study in the States می‌نویسد DHS در ۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ قاعدهٔ نهایی «ایجاد مدت پذیرش ثابت و روش تمدید اقامت» را منتشر کرد. از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ دانشجویان F به‌جای «duration of status» برای یک بازهٔ ثابت پذیرفته می‌شوند: بر پایهٔ طول برنامهٔ درج‌شده در I-20 و حداکثر چهار سال، به‌علاوهٔ ۳۰ روز برای ورود و ۳۰ روز برای خروج. اگر به زمان بیشتری برای پایان برنامه، شروع برنامهٔ جدید یا OPT/STEM OPT نیاز داشته باشید، باید از USCIS تمدید اقامت بگیرید یا خارج شوید و با ورود دوباره پذیرش جدید بگیرید.
دانشجویان F که پیش از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ با duration of status پذیرفته شده‌اند، طبق همین صفحه تا تاریخ پایان برنامه در I-20 یا پایان OPT یا STEM OPT، حداکثر تا ۱۴ نوامبر ۲۰۳۰ می‌مانند. قاعده برای تغییر مقطع، تغییر رشته و انتقال به مؤسسهٔ دیگر هم الزام‌های تازه‌ای می‌آورد؛ جزئیات را در صفحهٔ رسمی و با DSO خود مرور کنید.
پیشنهاد ما برای برنامه‌ریزی
- پیش از پرداخت هزینهٔ درخواست اپلای یا ودیعه، متن و وضعیت رسمی Proclamation 10998 را برای ملیت خودتان بخوانید؛ این اعلامیه می‌تواند بر امکان گرفتن ویزا اثر بگذارد.
- برای هر تصمیم مالی (ودیعه، اجاره، بلیط)، فرض نکنید ویزا قطعی است. ما هیچ تضمینی نمی‌دهیم و آمار موفقیتی هم ارائه نمی‌کنیم.
- دو منبع را همیشه کنار هم بخوانید: صفحهٔ دانشجوی وزارت خارجهٔ آمریکا و صفحهٔ سفارت یا کنسولگری مربوط به شما، و برای مسائل SEVIS و I-20 با DSO دانشگاه تماس بگیرید.
- مدارک مالی را روشن و قابل‌پیگیری آماده کنید و برای کارهای پیش از رفتن چک‌لیست پیش از سفر را ببینید.
- برای دکتری، پیش از ویزا مسیر اپلای و فاند را از اپلای دکتری مرور کنید.
اگر در مورد وضعیت ملیت، مدارک و زمان‌بندی خود مطمئن نیستید، می‌توانید با مشاورهٔ ISA گفت‌وگو کنید؛ تصمیم رسمی با وزارت خارجهٔ آمریکا است. برای دید کلی‌تر دربارهٔ ویزا در کشورهای مختلف، راهنمای اخذ ویزا را هم ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا ویزای F-1 برای اتباع ایران و افغانستان از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶ ممنوع است؟
متن رسمی Proclamation 10998 ورود اتباع ایران و افغانستان را به‌عنوان مهاجر و غیرمهاجر در فهرست «ادامهٔ تعلیق کامل» (بخش ۲) آورده و ردهٔ F یا M یا J را در فهرست استثناها نیاورده است. استثناهای مشخص و معافیت‌های موردی در متن هست. ما نمی‌توانیم نتیجهٔ پرونده‌های فردی را پیش‌بینی کنیم؛ منبع رسمی و صفحهٔ وزارت خارجه را بخوانید.
ویزایی که پیش از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶ گرفته‌ام ابطال می‌شود؟
طبق بخش ۸(c) متن، ویزای مهاجرتی یا غیرمهاجرتی صادرشده پیش از تاریخ اجرای مربوطه به‌موجب این اعلامیه ابطال نمی‌شود. اما دامنهٔ شمول به تاریخ‌های اجرا و وضعیت خارج از آمریکا بودن و نداشتن ویزای معتبر بستگی دارد؛ وضعیت خودتان را از منبع رسمی بررسی کنید.
هزینهٔ SEVIS چقدر است و چه زمانی پرداخت می‌شود؟
طبق ICE، برای متقاضیان ویزای F یا M ۳۵۰ دلار است و طبق Study in the States باید پیش از صدور ویزا پرداخت شود. رسید باید در مصاحبه ارائه شود.
I-20 را کی می‌گیرم؟
پس از پذیرش در مؤسسهٔ دارای گواهی SEVP، مسئول رسمی مؤسسه (DSO) آن را صادر می‌کند. شما و DSO باید امضا کنید و برای مصاحبه نسخهٔ اصلی را همراه داشته باشید.
قاعدهٔ جدید «duration of status» چیست؟
از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ دانشجویان F برای مدت ثابتی (طول برنامهٔ I-20 تا چهار سال، به‌علاوهٔ ۳۰ روز ورود و ۳۰ روز خروج) پذیرفته می‌شوند. برای زمان بیشتر باید از USCIS تمدید بگیرند یا خارج شوند و دوباره وارد شوند.
منابع رسمی
- Restricting and Limiting the Entry of Foreign Nationals to Protect the Security of the United States (Proclamation 10998) — The White House
- Federal Register: Restricting and Limiting the Entry of Foreign Nationals To Protect the Security of the United States (full text) — Federal Register (Office of the Federal Register)
- Restricting the Entry of Foreign Nationals to Protect the United States from Foreign Terrorists and Other National Security and Public Safety Threats (Proclamation 10949) — The White House
- I-901 SEVIS Fee (fee amounts) — ICE / SEVP
- Students and the Form I-20 — Study in the States (DHS)
- Paying the I-901 SEVIS Fee — Study in the States (DHS)
- Applying for a Visa to Travel to the United States — Study in the States (DHS)
- Financial Ability — Study in the States (DHS)
- International Student Life Cycle — Study in the States (DHS)
- DHS Publishes Final Rule Establishing a Fixed Time Period of Admission and an Extension of Stay Procedure — Study in the States (DHS)
- 22 CFR 22.1 Schedule of fees (Schedule of Fees for Consular Services) — Electronic Code of Federal Regulations
اطلاعات این صفحه آموزشی و عمومی است؛ قوانین و مبالغ ممکن است تغییر کنند و ملاک نهایی همیشه صفحهٔ رسمی مرجع است.
عکس: Ashley98lee، مجوز CC BY-SA 4.0، از ویکی‌مدیا کامنز
