تحصیل در ایتالیا یکی از مسیرهای مهم برای دانشجویان بین‌المللی است، چون دانشگاههای ایتالیا برنامه‌های متنوعی از کارشناسی تا دکتری دارند و شهریهٔ آن‌ها معمولاً بر پایهٔ وضعیت اقتصادی خانواده تعیین می‌شود. اما مسیر پذیرش و ویزا یک مرحلهٔ مشخص دارد که نباید از آن رد شد: پیشثبتنام در پورتال Universitaly. در این راهنما ساختار مقاطع، مهلت‌ها، شهریه و ISEE، بورسیه‌ها و نکاتی را که باید از سایت هر دانشگاه تأیید کنید، با تکیه بر منابع رسمی مرور می‌کنیم.
خلاصه در یک نگاه
- برای ویزای تحصیلی، پیشثبتنام در پورتال رسمی Universitaly لازم است و دانشگاه باید آن را تأیید (validate) کند؛ تأیید دانشگاه به‌تنهایی تضمین ویزا نیست.
- مهلت ارائهٔ درخواست ویزا برای دورههای کارشناسی و ارشد در سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۷ تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ و برای ۲۰۲۷/۲۸ تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷ است؛ دانشگاهها ممکن است مهلت زودتری بگذارند.
- شهریه در ایتالیا یک عدد ثابت ملی نیست: هر دانشگاه فرمول و سقف خودش را دارد و بسیاری از آن‌ها از ISEE یا معادل آن برای متقاضیان با درآمد خارج از ایتالیا استفاده می‌کنند.
- بورسیهٔ دولتی ایتالیا (MAECI) برای ۲۰۲۶/۲۷ مجموعاً ۱۰٬۸۰۰ یورو برای ۹ ماه بود؛ فهرست کشورهای مشمول و تقویم دورهٔ بعد را فقط از پورتال Study in Italy بگیرید.
- ارزیابی مدارک تحصیلی با خود دانشگاه است؛ ترجمه، قانونی‌سازی (legalisation) یا Declaration of Value را طبق خواستهٔ همان دانشگاه و نمایندگی انجام دهید.
ساختار مقاطع تحصیلی در ایتالیا
طبق راهنمای رسمی سفارت ایتالیا (سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۷)، دانشگاههای ایتالیا این مقاطع را ارائه می‌دهند: دورهٔ آماده‌سازی (Foundation)، کارشناسی سه‌ساله (Laurea triennale)، کارشناسی ارشد دوساله (Laurea magistrale)، ارشد یک‌پارچهٔ ۵ یا ۶ ساله (Laurea magistrale a ciclo unico)، مسترهای دانشگاهی سطح یک و دو (Master universitario) و دکتری (Dottorato di ricerca). مؤسسات هنری، موسیقی و رقص (AFAM) هم جدا هستند.
زبان تدریس را دانشگاه و برنامه تعیین می‌کند. در متن رسمی دعوت‌نامهٔ بورسیهٔ دولت ایتالیا هم میان برنامه‌های ایتالیایی‌زبان و کاملاً انگلیسی‌زبان فرق گذاشته شده است؛ برای مثال برای بورسیه، در برنامهٔ ایتالیایی‌زبان حداقل B2 ایتالیایی و در برنامهٔ انگلیسی‌زبان حداقل B2 انگلیسی خواسته می‌شود. برای پذیرش، مدرک زبان و آزمون‌های مورد قبول را باید از صفحهٔ همان برنامه بگیرید.
برای دیدن فهرست دانشگاههای ایتالیا در ISA از این صفحه شروع کنید. معرفی‌هایی مانند دانشگاه بولونیا و پلی‌تکنیک میلان را می‌خوانید؛ ولی شرایط هر رشته را باید از وب‌سایت خود دانشگاه تأیید کنید.
پیشثبتنام Universitaly و مهلت‌ها
Universitaly پورتال رسمی وزارت دانشگاه و پژوهش ایتالیا (MUR) است. طبق صفحهٔ «دانشجویان بین‌المللی» همین پورتال، درخواست پیشثبتنام برای ویزا فقط از طریق Universitaly ثبت می‌شود و این پورتال رایگان است. دانشگاه باید پیشثبتنام شما را تأیید کند و فقط پس از آن می‌توانید با خلاصهٔ تأییدشده به نمایندگی ایتالیا برای ویزا مراجعه کنید.
| سال تحصیلی | آخرین مهلت درخواست ویزا برای دورههای کارشناسی و ارشد | توضیح |
|---|---|---|
| ۲۰۲۶/۲۷ | ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ | دانشگاهها ممکن است برای هر برنامه تاریخ زودتری اعلام کنند |
| ۲۰۲۷/۲۸ | ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷ | طبق اعلام همین پورتال، روال برای دو سال تحصیلی معتبر است |
برای دورههای دیگر مانند مسترهای دانشگاهی و دکتری، طبق Universitaly محدودیت زمانی ثابتی نیست، اما درخواست را پس از شروع فعالیت‌های آموزشی نمی‌توان ثبت کرد. چون امروز ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ است، مهلت ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ بسیار نزدیک است و برای ورود در ۲۰۲۷/۲۸ باید مهلت ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷ و تاریخ‌های خود دانشگاهها را دنبال کنید؛ این تاریخ‌ها را فقط از سایت دانشگاه و Universitaly بگیرید.
قانون رسمی: طبق Universitaly، تأیید پیشثبتنام نه قرار ملاقات را تضمین می‌کند و نه صدور ویزا را؛ تصمیم نهایی با نمایندگی دیپلماتیک-کنسولی است. ارزیابی مدارک تحصیلی هم با خود مؤسسهٔ دانشگاهی است. منبع: Universitaly — Studenti internazionali
نمایندگی‌ها ممکن است شیوهٔ نوبت‌دهی و مدارک مکمل خودشان را داشته باشند؛ مثلاً سفارت ایتالیا در اسلام‌آباد نوشته است که نوبت فقط برای متقاضیانی صادر می‌شود که پیش‌ثبت‌نامشان در Universitaly تأیید شده و بر اساس ترتیب زمان تأیید دانشگاه تخصیص می‌یابد، و برای رزرو نوبت هیچ وجه، ودیعه یا کمیسیونی گرفته نمی‌شود. همین هشدار برای همه جا مفید است: با کسی که «تضمین ویزا» می‌فروشد کار نکنید. جزئیات مراحل ویزا را در ویزای تحصیلی ایتالیا آورده‌ایم.
مدارک تحصیلی: ترجمه، قانونی‌سازی و ارزش‌گذاری
راهنمای نمایندگی ایتالیا (۲۰۲۶/۲۷) می‌گوید مدرک دیپلم یا کارشناسی باید اصالت و قابلیت تطبیق با نظام ایتالیا را نشان دهد. روش‌ها شامل مهر آپوستیل یا قانونی‌سازی، ترجمهٔ رسمی به ایتالیایی، و یکی از دو سند Declaration of Value (از نمایندگی ایتالیا) یا گواهی‌های CIMEA است؛ اما CIMEA فقط در صورتی جایگزین می‌شود که دانشگاه مقصد آن را بپذیرد. نمایندگی‌های مختلف فهرست‌های متفاوتی دارند و قاعدهٔ نهایی همان است که دانشگاه و نمایندگی مسئول اعلام می‌کنند.
پیشنهاد ما این است که پیش از پرداخت هزینهٔ ترجمه یا قانونی‌سازی، از صفحهٔ پذیرش همان دانشگاه بپرسید چه مدرکی لازم است. راهنمای عمومی ما در مقالهٔ مدارک لازم برای اپلای هست.
شهریه در ایتالیا: چرا یک عدد ثابت نیست؟
در ایتالیا هر دانشگاه مقررات شهریهٔ خودش را دارد. شهریه بیشتر بر اساس وضعیت اقتصادی خانواده، که با ISEE (شاخص وضعیت اقتصادی معادل) سنجیده می‌شود، و بر اساس پیشرفت تحصیلی تعیین می‌شود. برای خانواده‌هایی که درآمد و دارایی‌شان خارج از ایتالیاست، ISEE معمولی ساخته نمی‌شود؛ بعضی دانشگاهها «ISEE parificato» یا ارزیابی معادل مدارک مالی خارجی را می‌پذیرند.
تفاوت‌ها را در دانشگاهها ببینید:
- پلی‌تکنیک میلان (۲۰۲۶/۲۷): بخش‌های ثابت مثل عوارض منطقه‌ای ۱۳۰ تا ۱۹۰ یورو بسته به نمرهٔ ISEE، قسط اول ۸۸۰٫۰۴ یورو و قسط دوم از صفر تا ۳٬۰۰۳ یورو بسته به ISEE است. همین دانشگاه می‌نویسد دانشجوی غیراروپایی ارشد با مدرک کارشناسی خارجی که بدون هیچ مزیت اقتصادی پذیرفته شده، کل مبلغ را می‌پردازد.
- دانشگاه پادوا (فراخوان بورس منطقه‌ای ۲۰۲۶/۲۷): دانشجویانی که خودشان و خانواده‌شان خارج از ایتالیا ساکن‌اند باید ISEE parificato را فقط از CAF طرف قرارداد دانشگاه بگیرند و مدارک باید با مهر قانونی‌سازی کشور محل درآمد ارائه شود. ثبت درخواست تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ بود.
- دانشگاه بولونیا (ER.GO): خانواده‌های با درآمد خارج از ایتالیا باید مدارک درآمد و دارایی ۲۰۲۵ را بدهند؛ مدارک باید به ایتالیایی ترجمه و در صورت لزوم قانونی‌سازی یا آپوستیل شود. برای ۲۰۲۶/۲۷ ثبت اطلاعات تا ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ و بارگذاری مدارک تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ بود.
- ساپینتزا (رم): صفحهٔ رسمی می‌گوید دانشجوی بین‌المللی نمی‌تواند «ISEE parificato» اعلام کند و ISEE فقط برای درآمد حاصل از ایتالیا قابل استفاده است؛ در غیر این صورت شهریهٔ استاندارد مقررات دانشجویی اعمال می‌شود.
نتیجه: پیش از اپلای، «شهریهٔ دانشجوی بین‌المللی با درآمد خارج از ایتالیا» را در صفحهٔ همان دانشگاه جست‌وجو کنید و سال تحصیلی صفحه را بررسی کنید؛ تاریخ‌ها هر سال عوض می‌شود. ما در این مقاله هیچ میانگین یا بازهٔ ملی برای شهریه نمی‌نویسیم، چون یک منبع رسمی واحد برای آن پیدا نکردیم.
راهنمایی ایسا: پیشنهاد ما: در جدول بودجه، شهریهٔ دانشگاه را جدا از هزینهٔ زندگی و اثبات مالی ویزا بنویسید. از آنجا که قواعد شهریه و ISEE هر سال به‌روزرسانی می‌شود، فقط به سند سال تحصیلی همان دانشگاه تکیه کنید.
اثبات توان مالی و هزینهٔ زندگی
برای ویزا باید وسایل کافی برای گذران زندگی نشان دهید. فهرست مدارک سفارت ایتالیا در ابوظبی برای ۲۰۲۶/۲۷ حداقل ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو در سال را ذکر می‌کند و علاوه بر آن، اثبات مالی بازگشت، مدرک اسکان مناسب و بیمهٔ درمانی بین‌المللی را هم می‌خواهد. این فهرست مخصوص همان نمایندگی است و شیوهٔ ارائهٔ مدارک مالی از نمایندگی‌ای به نمایندگی دیگر فرق می‌کند؛ پس مبلغ و روش را از نمایندگی مسئول خودتان تأیید کنید.
هزینهٔ اجاره و زندگی به شهر بستگی دارد. در این مقاله عددی برای هزینهٔ زندگی نمی‌دهیم، چون به یک منبع رسمی ملی برای آن دسترسی نداشتیم؛ برای برآورد، به صفحهٔ هزینه‌ها و اسکان همان دانشگاه مراجعه کنید و مراحل ویزا را در ویزای تحصیلی ایتالیا ببینید.
بورسیه‌ها: منطقه‌ای، دانشگاهی و دولتی
بورسیهٔ منطقه‌ای (حق تحصیل، DSU)
در ایتالیا نهادهای منطقه‌ای و دانشگاهها بورسیه و خدمات «حق تحصیل» می‌دهند و برای آن معمولاً ISEE یا معادل آن لازم است. فراخوان‌ها هر سال و هر منطقه تفاوت دارند (مثلاً فراخوان پادوا برای ۲۰۲۶/۲۷ با مهلت ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده بود)، پس پیش از ثبت‌نام زمان‌بندی را از سایت دانشگاه مقصد بپرسید. فراخوان دانشگاه پادوا نمونه‌ای از این اسناد است.
بورسیهٔ دولت ایتالیا (MAECI)
وزارت امور خارجهٔ ایتالیا هر سال فراخوانی برای دانشجویان خارجی منتشر می‌کند. در فراخوان ۲۰۲۶/۲۷ مهلت درخواست ۲۶ مارس ۲۰۲۶ بود؛ انتخاب بر اساس تابعیت انجام می‌شود، فهرست کشورها در پورتال Study in Italy است و هر متقاضی فقط برای یک کشور می‌تواند درخواست بدهد. بورسیه برای کارشناسی ارشد، AFAM، دکتری، پروژهٔ پژوهشی و دورهٔ زبان بود؛ بورسیهٔ کارشناسی «Costruiamo il futuro» فقط برای تمدید دریافت‌کنندگان سال قبل بود. دورهٔ مطالعه ۹ ماه و مبلغ کل ۱۰٬۸۰۰ یورو در سه قسط ذکر شده (۵٬۵۰۰ + ۲٬۳۰۰ + ۳٬۰۰۰ یورو)، قسط سوم مشروط به ۲۷ واحد (CFU) برای دورههای ارشد. بیمهٔ درمانی گروهی هم برای مدت بورسیه پوشش داده می‌شود.
این فراخوان تصریح می‌کند معافیت از شهریه به دانشگاه بستگی دارد و عوارض منطقه‌ای در هر حال پرداخت می‌شود. چون این اطلاعات مربوط به ۲۰۲۶/۲۷ است، فراخوان ۲۰۲۷/۲۸ و فهرست کشورها را حتماً از Study in Italy بگیرید. منبع: فراخوان MAECI ۲۰۲۶/۲۷.
بورسیه‌های دانشگاهها در ISA
بورسیه‌های ایتالیا را در ISA از این فهرست ببینید. برای نمونه بورسیه‌های شایستگی پلی‌تکنیک میلان برای سال تحصیلی ۲۰۲۷/۲۸ معرفی شده است؛ مهلت و شرایط را از صفحهٔ بورسیه و سایت دانشگاه تأیید کنید.
مراحل پیشنهادی از انتخاب تا ویزا
- رشته، مقطع و زبان تدریس را انتخاب کنید و برای هر برنامه صفحهٔ پذیرش، مدارک و مهلت داخلی را بخوانید.
- ببینید برنامه در Universitaly چه مرحله‌ای دارد و آیا آزمون ورودی یا ارزیابی مدارک دارد.
- مدارک تحصیلی را طبق خواستهٔ دانشگاه ترجمه و قانونی‌سازی (یا آپوستیل) کنید و ارزش‌گذاری (Declaration of Value یا CIMEA) را فقط در صورت لزوم انجام دهید.
- پیشثبتنام را در Universitaly ثبت کنید و منتظر تأیید دانشگاه بمانید.
- پس از تأیید، از نمایندگی ایتالیای مسئول نوبت بگیرید و مدارک مالی، اسکان و بیمه را طبق فهرست آن نمایندگی آماده کنید.
- برای شهریه و بورسیهٔ منطقه‌ای زمان‌بندی ISEE یا معادل آن را از همان ابتدا در برنامه بگذارید.
اگر برای انتخاب دانشگاه، زمان‌بندی Universitaly یا آماده‌کردن مدارک به بررسی پروندهٔ خودتان نیاز دارید، می‌توانید از مشاورهٔ ISA کمک بگیرید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا برای هر دانشگاه ایتالیا باید در Universitaly پیشثبتنام کنم؟
برای ویزای تحصیلی، پیشثبتنام Universitaly طبق صفحهٔ رسمی لازم است، اما بعضی مؤسسات (مثلاً بعضی دانشگاههای خصوصی یا غیررسمی) خارج از این روال هستند. وضعیت برنامهٔ خودتان را از دانشگاه و Universitaly بپرسید.
مهلت ویزا برای ۲۰۲۷/۲۸ چه زمانی است؟
طبق Universitaly، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷ برای دورههای کارشناسی و ارشد؛ دانشگاهها ممکن است تاریخ زودتری برای هر برنامه بگذارند.
شهریهٔ دانشگاههای ایتالیا چقدر است؟
عدد واحدی وجود ندارد. هر دانشگاه فرمول خودش را دارد و معمولاً از ISEE یا مدارک درآمد استفاده می‌کند؛ مثلاً پلی‌تکنیک میلان برای ۲۰۲۶/۲۷ قسط اول ۸۸۰٫۰۴ یورو و قسط دوم صفر تا ۳٬۰۰۳ یورو اعلام کرده است. برای دانشگاه خودتان صفحهٔ رسمی همان سال را ببینید.
آیا بورسیهٔ دولت ایتالیا برای همهٔ ملیت‌هاست؟
نه. طبق فراخوان، انتخاب بر اساس تابعیت است و فهرست کشورها در پورتال Study in Italy منتشر می‌شود. این فهرست و مهلت دورهٔ بعدی را از همان پورتال بررسی کنید.
آیا این مقاله مشاورهٔ حقوقی است؟
خیر. اطلاعات مهاجرتی این مقاله عمومی است و جای مشاورهٔ حقوقی یا نظر نمایندگی رسمی را نمی‌گیرد.
منابع رسمی
- Procedura per gli studenti internazionali a.a. 2026/2027 — Universitaly (MUR)
- Universitaly — home page — Universitaly (MUR)
- Study Visa — Consolato Generale d’Italia a Shanghai (esteri.it)
- Student visa guidelines and university enrolment checklist 2026/27 — Ambasciata d’Italia Abu Dhabi (esteri.it)
- New procedures for enrolment in higher education courses in Italy, A.Y. 2026/2027 — Ambasciata d’Italia Islamabad (esteri.it)
- Scholarships for foreign students and Italian citizens living abroad (IRE) — Call 2026-2027 — Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale
- Tuition fees — Politecnico di Milano
- Submitting the ISEE or documents for foreign income for university fee exemptions — Università di Bologna
- ISEE Declaration (tuition fee reduction for international students with income generated in Italy) — Sapienza Università di Roma
- Call for the award of regional scholarships A.Y. 2026/2027 — Università degli Studi di Padova
اطلاعات این صفحه آموزشی و عمومی است؛ قوانین و مبالغ ممکن است تغییر کنند و ملاک نهایی همیشه صفحهٔ رسمی مرجع است.
عکس: Palickap، مجوز CC BY-SA 4.0، از ویکی‌مدیا کامنز.jpg)
