لوگو- خانه
- رشته‌ها
- علوم پایه و ریاضیات
- فیزیک
تحصیل فیزیک در خارج از کشور
Physics
دربارهٔ رشتهٔ فیزیک
فیزیک (Physics) رشته‌ای برای فهم قوانین بنیادی ماده، انرژی، فضا و زمان است و نظریه، ریاضیات و آزمایش را ترکیب میکند؛ مناسب علاقه‌مندان به ریاضیات و تحلیل عمیق.
برنامهٔ فیزیک معمولاً با مکانیک، الکترومغناطیس، ترمودینامیک، مکانیک کوانتومی و ریاضیات فیزیک شروع می‌شود و بعد گرایش‌هایی مثل ماده چگال، ذرات، نجوم یا فیزیک پزشکی اضافه می‌شود. آزمایشگاه و گاهی برنامه‌نویسی و شبیه‌سازی بخش مهمی از آموزش است.
در خارج از کشور لیسانس معمولاً پایهٔ عمومی می‌دهد و تخصص در ارشد و دکتری شکل می‌گیرد. در بعضی کشورها لیسانس و ارشد یکپارچه (مثل MPhys در بریتانیا) هم وجود دارد. PhD پژوهش‌محور است و بسته به دانشگاه از طریق گرنت یا بورس پژوهشی تأمین می‌شود، هرچند تضمینی نیست.
گرایش‌های فیزیک
- فیزیک ماده چگال Condensed Matter Physics — مطالعهٔ جامدات و مواد در مقیاس اتمی.
- فیزیک ذرات و هسته‌ای Particle & Nuclear Physics — ذرات بنیادی و هستهٔ اتم.
- اخترفیزیک و نجوم Astrophysics — مطالعهٔ ستارگان، کهکشان‌ها و کیهان.
- فیزیک نظری Theoretical Physics — مدل‌سازی ریاضی پدیده‌های فیزیکی.
- اپتیک و فوتونیک Optics & Photonics — نور و کاربردهای آن.
- فیزیک پزشکی Medical Physics — کاربرد فیزیک در تصویربرداری و پرتودرمانی.
- فیزیک محاسباتی Computational Physics — شبیه‌سازی و تحلیل عددی مسائل فیزیکی.
مقاطع تحصیلی فیزیک در خارج از کشور
- کارشناسی
- BSc فیزیک؛ معمولاً ۳ تا ۴ سال بسته به کشور (بریتانیا اغلب ۳ سال، آمریکا معمولاً ۴ سال). برنامه‌های یکپارچه مثل MPhys معمولاً ۴ سال هستند.
- کارشناسی ارشد
- MSc فیزیک؛ معمولاً ۱ تا ۲ سال، آموزشمحور یا پژوهش‌محور.
- دکتری
- PhD فیزیک؛ معمولاً ۳ تا ۶ سال، با پروپوزال و استاد راهنما.
شرایط معمول پذیرش در فیزیک
- پیش‌نیازهای ریاضی و فیزیک در دبیرستان یا لیسانس؛ برای ارشد لیسانس فیزیک یا مهندسی مرتبط.
- ریز نمرات، مدرک زبان، رزومه، انگیزه‌نامه و توصیه‌نامه.
- برای ارشد پژوهش‌محور و PhD: زمینهٔ پژوهشی، پروژه یا پایان‌نامهٔ لیسانس و تماس با استاد.
- بعضی دانشگاه‌ها آزمون یا مصاحبه می‌گیرند؛ الزامات آزمون در هر کشور و برنامه فرق میکند و باید از صفحهٔ رسمی هر برنامه بررسی شود.
- آشنایی با برنامه‌نویسی (مثلاً Python) معمولاً مفید است.
مهارت‌ها
- ریاضیات پیشرفته و تفکر تحلیلی
- مدل‌سازی و حل مسئله
- کار آزمایشگاهی و تحلیل داده
- برنامه‌نویسی و شبیه‌سازی
- نگارش و ارائهٔ علمی
مسیرهای شغلی فیزیک
- پژوهش در دانشگاه و مؤسسه‌های علمی
- تحلیل داده و مدل‌سازی
- صنایع فناوری، الکترونیک، انرژی و فضا
- فیزیک پزشکی (با آموزش و ثبت‌نام تخصصی جداگانه)
- آموزش و تدریس علوم
پیش از انتخاب برنامه در خارج بررسی کنید
- حوزهٔ پژوهشی استادان و امکانات آزمایشگاهی را برای ارشد پژوهشی و PhD بررسی کنید.
- ببینید برنامه چقدر نظری و چقدر تجربی است.
- اگر به بریتانیا فکر می‌کنید، پیش از درخواست دربارهٔ نیاز به ATAS بپرسید.
- پیش‌نیازهای ریاضی را جدی بگیرید؛ بعضی برنامهها ریاضیات قوی می‌خواهند.
- تأمین مالی PhD را از صفحهٔ رسمی دانشگاه یا پروژه بررسی کنید.
نکات ویژه برای متقاضیان ایرانی و افغانستانی
- گواهی ATAS بریتانیا: طبق راهنمای رسمی دولت بریتانیا (به‌روزرسانی ۲۴ مارس ۲۰۲۶)، ایران و افغانستان در فهرست کشورهای معاف از ATAS نیستند؛ پس اگر موضوع دورهٔ ارشد یا دکتری شما در بریتانیا (و گاهی کارشناسیِ دارای سال ارشد یکپارچه) در فهرست موضوعات ATAS باشد، باید پیش از درخواست ویزا گواهی ATAS بگیرید. نیاز دورهٔ خودتان را در صفحهٔ رسمی ATAS بررسی کنید.
- در بریتانیا در فهرست رسمی ATAS (ضمیمهٔ ATAS قوانین مهاجرت) فیزیک هم برای پژوهش و دکتری و ارشد پژوهشی و هم برای ارشد آموزشمحور آمده است. این شرط برای دانشجویانی است که تابعیت یکی از کشورهای معاف را ندارند و برای مقطع ارشد یا PhD در این رشته درخواست می‌دهند.
- فهرست رشته‌ها و کشورهای معاف ممکن است تغییر کند. کد رشتهٔ برنامه (CAH3) را از دانشگاه بگیرید و از ابزار رسمی GOV.UK استفاده کنید؛ حتی ممکن است بخشی از برنامه‌های لیسانس یکپارچهٔ ارشد هم مشمول شود.
بورسیه‌های فیزیک در ایسا
- فلوشیپ ماری کوری آژانس بین‌المللی انرژی اتمیبه‌زودی بسته می‌شود · مهلت: ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ · ۷ روز مانده
- دکتری IMPRS-BI ماکس پلانکبه‌زودی بسته می‌شود · مهلت: ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ · ۱۷ روز مانده
- دکتری IMPRS-TP ماکس پلانکبه‌زودی بسته می‌شود · مهلت: ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ · ۷ روز مانده
- دکتری IMPRS-UFAST ماکس پلانکبه‌زودی بسته می‌شود · مهلت: ۶ نوامبر ۲۰۲۶ · ۱۳ روز مانده
- بورسیهٔ سر جیمز مک‌نیل موناشبه‌زودی بسته می‌شود · مهلت: ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ · ۷ روز مانده
- بازدید پژوهشی TWAS-SISSA-Linceiبه‌زودی بسته می‌شود · مهلت: ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ · ۷ روز مانده
- بورسیه ایفل فرانسهفعال · مهلت: ۶ ژانویهٔ ۲۰۲۷
- بورسیه دکتری Ellison Scholars آکسفوردفعال · مهلت: ۱ دسامبر ۲۰۲۶
دانشگاه‌هایی با دانشکدهٔ مرتبط
بر اساس نام دانشکده‌های هر دانشگاه در ایسا؛ رشتهٔ دقیق را در صفحهٔ رسمی دانشگاه بررسی کنید.
نکات ISA برای درخواست
این بخش راهنمایی ISA است، نه شرط رسمی بورسیه.
- برای ارشد پژوهشی و PhD زود با استادان تماس بگیرید.
- برنامه‌نویسی (مثلاً Python) را یاد بگیرید.
- اگر بریتانیا هدف شماست، ATAS را از ابتدا در زمان‌بندی لحاظ کنید.
پرسش‌های متداول دربارهٔ تحصیل فیزیک
آیا برای ارشد فیزیک در بریتانیا ATAS لازم است؟
ممکن است. فیزیک در فهرست رسمی برای ارشد آموزشمحور و پژوهشی آمده است، آنهم برای تابعیتهایی که معاف نیستند. از دانشگاه کد CAH3 را بپرسید و ابزار رسمی را ببینید.
برای ارشد فیزیک چه مدارکی لازم است؟
معمولاً لیسانس فیزیک یا مرتبط، ریز نمرات، مدرک زبان، رزومه، انگیزه‌نامه و توصیه‌نامه؛ در برنامه‌های پژوهشی پروپوزال یا استاد راهنما هم مطرح است.
فیزیک بیشتر نظری است یا تجربی؟
هر دو؛ بسته به گرایش و دانشگاه فرق میکند. ساختار برنامه را از صفحهٔ رسمی بخوانید.
آیا برای PhD فیزیک تأمین مالی هست؟
بسیاری از برنامهها از طریق گرنت یا بورس پژوهشی تأمین میشوند، اما تضمینی نیست و بسته به دانشگاه و استاد فرق میکند.
مدت لیسانس فیزیک در خارج چقدر است؟
معمولاً ۳ تا ۴ سال بسته به کشور.
پیش از اقدام بررسی کنید
- شرایط هر دانشگاه و کشور متفاوت است؛ همیشه صفحهٔ رسمی برنامه را بررسی کنید.
- فهرست ATAS ممکن است به‌روزرسانی شود؛ همیشه ابزار و صفحهٔ رسمی را ببینید.
منابع رسمی
برای این بورسیه کمک می‌خواهید؟
مشاوران ISA می‌توانند در بررسی شرایط، انتخاب برنامه و آماده‌سازی مدارک کمکتان کنند. ISA پذیرش یا دریافت بورسیه را تضمین نمی‌کند.
