1. خانه
  2. رشته‌ها
  3. علوم پایه و ریاضیات
  4. بیوتکنولوژی
علوم پایه و ریاضیات

تحصیل بیوتکنولوژی در خارج از کشور

Biotechnology

دربارهٔ رشتهٔ بیوتکنولوژی

بیوتکنولوژی (Biotechnology) کاربرد زیست‌شناسی، ژنتیک و مهندسی در تولید دارو، مواد زیستی، غذا و فناوری است؛ مناسب علاقه‌مندان به آزمایشگاه و پژوهش میان‌رشته‌ای.

برنامه‌ها معمولاً زیست‌شناسی مولکولی، ژنتیک، بیوشیمی، میکروبیولوژی و مهندسی فرایند را با کار آزمایشگاهی ترکیب می‌کنند. بسته به دانشگاه ممکن است تمرکز بر پزشکی، کشاورزی، صنعت یا محیط‌زیست باشد.

در خارج از کشور بیوتکنولوژی هم به‌صورت لیسانس و هم به‌صورت ارشد و PhD ارائه می‌شود؛ ارشدها اغلب پروژهٔ پژوهشی یا کارآموزی در صنعت دارند. نام برنامه‌ها متفاوت است (مثلاً بیوتکنولوژی، علوم زیستی‌پزشکی، بیوانفورماتیک) و محتوا باید از صفحهٔ برنامه بررسی شود.

گرایش‌های بیوتکنولوژی

  • بیوتکنولوژی پزشکی Medical / Pharmaceutical Biotechnology — توسعهٔ داروها، واکسن‌ها و درمان‌های زیستی.
  • مهندسی ژنتیک Genetic Engineering — ویرایش و مهندسی ماده ژنتیکی.
  • بیوانفورماتیک Bioinformatics — تحلیل داده‌های زیستی با ابزار محاسباتی.
  • بیوتکنولوژی صنعتی Industrial Biotechnology — استفاده از موجودات زنده در فرایندهای صنعتی.
  • بیوتکنولوژی کشاورزی و غذا Agricultural & Food Biotechnology — فناوری‌های زیستی در محصولات کشاورزی و غذایی.
  • بیوتکنولوژی محیطی Environmental Biotechnology — راهکارهای زیستی برای پاکسازی و پایداری.
  • زیست‌شناسی سلولی و مولکولی Cell & Molecular Biology — پایهٔ علمی بسیاری از برنامه‌های بیوتکنولوژی.

مقاطع تحصیلی بیوتکنولوژی در خارج از کشور

کارشناسی
BSc بیوتکنولوژی یا زیست‌شناسی؛ معمولاً ۳ تا ۴ سال.
کارشناسی ارشد
MSc بیوتکنولوژی، علوم زیستی‌پزشکی یا بیوانفورماتیک؛ معمولاً ۱ تا ۲ سال، با پروژهٔ پژوهشی.
دکتری
PhD معمولاً ۳ تا ۵ سال و پژوهش‌محور.

شرایط معمول پذیرش در بیوتکنولوژی

  • لیسانس مرتبط (بیوتکنولوژی، زیست، ژنتیک، شیمی، مهندسی شیمی یا مهندسی پزشکی) و درس‌های پایه مثل بیوشیمی و زیست مولکولی.
  • ریز نمرات، مدرک زبان، رزومه، انگیزه‌نامه و توصیه‌نامه.
  • سابقهٔ آزمایشگاهی یا پژوهشی (در صورت وجود) امتیاز مثبت است.
  • برای PhD: پروپوزال یا زمینهٔ پژوهشی و تماس اولیه با استاد.
  • برای بیوانفورماتیک: آشنایی با برنامه‌نویسی و آمار هم معمولاً ترجیح دارد.

مهارت‌ها

  • مهارت‌های آزمایشگاهی (کشت سلول، PCR و …)
  • تحلیل داده و آمار
  • برنامه‌نویسی پایه (برای بیوانفورماتیک)
  • نگارش علمی و تفکر انتقادی
  • رعایت ایمنی زیستی و مقررات

مسیرهای شغلی بیوتکنولوژی

  • پژوهش در دانشگاه و مؤسسه‌های زیستی
  • صنایع دارویی، غذایی و کشاورزی (نقش‌های پژوهشی و کنترل کیفیت)
  • بیوانفورماتیک و تحلیل داده‌های زیستی
  • امور تنظیمی و کیفیت
  • ادامهٔ تحصیل و پژوهش در دکتری

پیش از انتخاب برنامه در خارج بررسی کنید

  • حوزهٔ پژوهشی استادان و امکانات آزمایشگاه را بررسی کنید؛ بیوتکنولوژی در هر دانشگاه تعریف متفاوتی دارد.
  • ببینید برنامه پروژهٔ پژوهشی یا کارآموزی صنعتی دارد.
  • اگر به بریتانیا فکر می‌کنید، پیش از درخواست از دانشگاه دربارهٔ نیاز به ATAS (کد CAH3) بپرسید، چون ممکن است زمان‌بندی را تحت تأثیر بگذارد.
  • نام برنامه با محتوای آن همیشه یکی نیست؛ فهرست درس‌ها را بخوانید.
  • برای PhD، تأمین مالی را از صفحهٔ رسمی دانشگاه یا پروژه بررسی کنید.

نکات ویژه برای متقاضیان ایرانی و افغانستانی

  • گواهی ATAS بریتانیا: طبق راهنمای رسمی دولت بریتانیا (به‌روزرسانی ۲۴ مارس ۲۰۲۶)، ایران و افغانستان در فهرست کشورهای معاف از ATAS نیستند؛ پس اگر موضوع دورهٔ ارشد یا دکتری شما در بریتانیا (و گاهی کارشناسیِ دارای سال ارشد یکپارچه) در فهرست موضوعات ATAS باشد، باید پیش از درخواست ویزا گواهی ATAS بگیرید. نیاز دورهٔ خودتان را در صفحهٔ رسمی ATAS بررسی کنید.
  • در بریتانیا در فهرست رسمی ATAS (ضمیمهٔ ATAS قوانین مهاجرت)، بیوتکنولوژی و چند حوزهٔ زیستی مثل ژنتیک و زیست‌شناسی مولکولی برای پژوهش، دکتری و ارشد پژوهشی آمده است؛ در نسخه‌ای که بررسی شد، در بخش «ارشد آموزش‌محور» رشتهٔ بیوتکنولوژی نبود. این شرط برای دانشجویانی است که تابعیت یکی از کشورهای معاف را ندارند.
  • فهرست رشته‌ها و کشورهای معاف ممکن است تغییر کند. کد رشتهٔ برنامه (CAH3) را از دانشگاه بگیرید و از ابزار رسمی GOV.UK استفاده کنید.

بورسیه‌های بیوتکنولوژی در ایسا

دانشگاه‌هایی با دانشکدهٔ مرتبط

و ۱۰ دانشگاه دیگر

بر اساس نام دانشکده‌های هر دانشگاه در ایسا؛ رشتهٔ دقیق را در صفحهٔ رسمی دانشگاه بررسی کنید.

نکات ISA برای درخواست

این بخش راهنمایی ISA است، نه شرط رسمی بورسیه.

  • حوزهٔ علاقه‌تان (پزشکی، صنعت، کشاورزی، محاسباتی) را زود مشخص کنید.
  • با استادان تماس بگیرید و پروپوزال کوتاهی بنویسید.
  • اگر بریتانیا هدف شماست، ATAS را از همان ابتدا در زمان‌بندی لحاظ کنید.

پرسش‌های متداول دربارهٔ تحصیل بیوتکنولوژی

برای ارشد بیوتکنولوژی در خارج چه مدارکی لازم است؟

معمولاً لیسانس مرتبط، ریز نمرات، مدرک زبان، رزومه، انگیزه‌نامه، توصیه‌نامه و در برنامه‌های پژوهشی پروپوزال یا سابقهٔ آزمایشگاهی.

آیا در بریتانیا برای بیوتکنولوژی ATAS لازم است؟

ممکن است. بیوتکنولوژی در فهرست رسمی برای پژوهش، دکتری و ارشد پژوهشی آمده است، آن‌هم برای تابعیت‌هایی که معاف نیستند. از دانشگاه کد CAH3 را بپرسید و ابزار رسمی را ببینید.

بیوتکنولوژی با بیوانفورماتیک چه فرقی دارد؟

بیوتکنولوژی بیشتر آزمایشگاهی و کاربردی است و بیوانفورماتیک بیشتر محاسباتی و داده‌محور؛ اما در برخی برنامه‌ها همپوشانی دارند.

آیا بیوتکنولوژی مجوز حرفه‌ای جداگانه دارد؟

بیوتکنولوژی معمولاً حرفهٔ تنظیم‌شده مثل پزشکی نیست؛ ولی برخی شغل‌ها یا آزمایشگاه‌ها الزامات ایمنی یا گواهی خاص دارند که باید از کارفرما یا نهاد مربوط بپرسید.

آیا PhD بیوتکنولوژی تأمین مالی دارد؟

بسیاری از پروژه‌ها از طریق گرنت یا بورس پژوهشی تأمین می‌شوند، اما تضمینی نیست؛ شرایط را از دانشگاه بپرسید.

پیش از اقدام بررسی کنید

  • شرایط هر دانشگاه و کشور متفاوت است؛ همیشه صفحهٔ رسمی برنامه را بررسی کنید.
  • فهرست ATAS ممکن است به‌روزرسانی شود؛ همیشه ابزار و صفحهٔ رسمی را ببینید.

منابع رسمی

برای این بورسیه کمک می‌خواهید؟

مشاوران ISA می‌توانند در بررسی شرایط، انتخاب برنامه و آماده‌سازی مدارک کمکتان کنند. ISA پذیرش یا دریافت بورسیه را تضمین نمی‌کند.

تماس با واتساپ (در زبانهٔ جدید باز می‌شود)
همهٔ رشته‌های گروه علوم پایه و ریاضیات بازگشت به همهٔ رشته‌ها